Το πλαίσιο δεν το έθεσε η Ουάσινγκτον. Το Iran κατέθεσε ένα σχέδιο δέκα σημείων. Ίσως μαξιμαλιστικό, απαιτητικό, πολιτικά φορτισμένο.
Το Pakistan το μετέφερε ως βάση διαμεσολάβησης, προσφέροντας μια διπλωματική διέξοδο σε μια στιγμή όπου η σύγκρουση – σύμφωνα με την «ύποπτη ρητορική» Τραμπ – ξεπερνούσε τα όρια του μεταπολεμικού κόσμου.
Ο Donald Trump αποδέχτηκε να μπει σε διαπραγμάτευση πάνω σε αυτό το πλαίσιο. Φυσικά δεν αποδέχτηκε τους όρους, αποδέχτηκε όμως το γήπεδο.
Σε οικονομικό επίπεδο, μετοχές πάνω/ πετρέλαιο κάτω, ο Mr President πήρε προσωρινά τη μπάλα στο γήπεδό του. Στο γεωπολιτικό επίπεδο, όμως, δεν αποδέχτηκε καν ένα ουδέτερο γήπεδο. Συμφώνησε να συζητήσει τους όρους που έθεσε το Ιραν.
Μέχρι εκείνη τη στιγμή, η γραμμή ήταν σαφής: πίεση, αποτροπή, τελεσίγραφα.
Η μετάβαση σε διαπραγμάτευση — και μάλιστα πάνω σε ιρανική πρόταση — σηματοδοτεί μια μετατόπιση. Όχι πλήρη αναδίπλωση. Αλλά σίγουρα ένα βήμα πίσω από τη λογική της επιβολής.
Ο ρόλος του Πακιστάν και η «διεύρυνση» της εκεχειρίας
Το Ισλαμαμπάντ δεν περιορίστηκε σε διαμεσολάβηση. Επιχείρησε να δώσει στην εκεχειρία χαρακτήρα συνολικό.
Στην επίσημη ανακοίνωση του Shehbaz Sharif, η παύση πυρός εμφανίστηκε να εκτείνεται «παντού» — ακόμη και στον Λίβανο.
Ήταν μια πολιτική υπερ-διατύπωση? Διότι αποδείχθηκε γρήγορα ότι δεν αποτελούσε κοινό έδαφος.
Το Israel δεν αναγνώρισε ποτέ ότι ο Λίβανος περιλαμβάνεται στην εκεχειρία.
Οι επιχειρήσεις εναντίον της Hezbollah συνεχίζονται κανονικά.
Έτσι, η ίδια συμφωνία αποκτά δύο μορφές:
* μια διπλωματική, που μιλά για ευρύτερη παύση
* και μια επιχειρησιακή, που εφαρμόζεται επιλεκτικά
Η απόσταση μεταξύ τους δεν είναι λεπτομέρεια. Είναι η ίδια η ουσία της σύγκρουσης.
Παρόλο που δεν έχει αναδειχθεί ως κεντρικό θέμα, την ώρα που η Μέση Ανατολή “παγώνει” μερικώς, η China δεν μένει απλώς σε επιφυλακή — κινείται ενεργά στη «γειτονιά».
Από τα τέλη Μαρτίου, έχει δεσμεύσει μεγάλες θαλάσσιες ( από Yellow Sea έως East China Sea που καλύπτουν τεράστια έκταση μεγαλύτερη από την Ταϊβάν) και εναέριες ζώνες για στρατιωτικές ασκήσεις διάρκειας περίπου 40 ημερών — μια χρονική έκταση που ξεφεύγει σαφώς από το πλαίσιο μιας τυπικής άσκησης.
Η διάρκεια και η κλίμακα δεν παραπέμπουν σε επίδειξη ισχύος στιγμής, αλλά σε κάτι πιο διαρκές: μια συνθήκη παρατεταμένης ετοιμότητας, που εγκαθίσταται χωρίς να χρειάζεται να κηρυχθεί.
Δεν πρόκειται για άμεση σύγκρουση. Αλλά ούτε και για ουδέτερη στάση.
Η Κίνα δεν ανακοίνωσε άσκηση. Δεν έδειξε χάρτη.Δεν εξήγησε τίποτα.
Απλώς δέσμευσε τον ουρανό για 40 ημέρες.
Είναι η ήσυχη μετατόπιση ενός άλλου μετώπου — την ίδια στιγμή που ένα ήδη υπάρχον “παγώνει”.
Αν δει κανείς τη μεγάλη εικόνα έχουμε μια εκεχειρία που βασίζεται σε ξένο πλαίσιο, ένα μέτωπο που συνεχίζει (Λίβανος), μια πιθανή νέα ένταση που αναδύεται αλλού (Ασία)
Αυτές οι δυο εβδομάδες διαπραγμάτευσης θα αναζητήσουν την ειρήνη?
Ή πρόκειται για αναδιάταξη δυνάμεων και επαναπροσδιορισμό στόχων?.
Αυτή η εκεχειρία δεν είναι ολική νίκη. Αλλά δεν είναι ούτε ουδέτερη.
Είναι η στιγμή που η πίεση δεν έφτασε —και η διαπραγμάτευση έγινε αναπόφευκτη.
Και σε αυτή τη μετάβαση,
οι όροι δεν γράφονται μόνο από τη μία πλευρά.
