Η συζήτηση περί ανεξαρτησίας της ΕΚΤ δεν είναι νέα. Από την εποχή του Μάριο Ντράγκι, η κεντρική τράπεζα λειτουργεί ενίοτε ως ανάχωμα απέναντι στην πολιτική αστάθεια εντός της Ε.Ε., επωμιζόμενη ρόλο εγγυητή στο κόστος δανεισμού και στη συνοχή των κρατών-μελών. Ωστόσο, η Λαγκάρντ βρέθηκε συχνά ανάμεσα σε δύο συμπληγάδες: από τη μία η ανάγκη για αυστηρή νομισματική πολιτική ώστε να αναχαιτιστεί ο πληθωρισμός, από την άλλη οι πολιτικές πιέσεις για χαλάρωση, ιδίως από κυβερνήσεις με υψηλό χρέος.
Μια πρόωρη αποχώρησή της θα άνοιγε τρεις μεγάλες συζητήσεις στην Ευρώπη. Πρώτον, το ζήτημα του διαδόχου. Η επιλογή νέου προέδρου απαιτεί ευρεία πολιτική συναίνεση μεταξύ των κυβερνήσεων της ευρωζώνης – κάτι διόλου αυτονόητο σε μια περίοδο όπου η Γαλλία, η Γερμανία και η Ιταλία έχουν διαφορετικές ιεραρχήσεις. Δεύτερον, θα έθετε εκ νέου στο τραπέζι την ισορροπία ανάμεσα στην ανεξαρτησία της ΕΚΤ και τη λογοδοσία της. Τρίτον, θα μπορούσε να επηρεάσει άμεσα τις αγορές ομολόγων, δημιουργώντας αβεβαιότητα για τη συνέχεια των εργαλείων σταθεροποίησης όπως το PEPP.
Ορισμένοι οικονομολόγοι υποστηρίζουν ότι η Λαγκάρντ ολοκλήρωσε το δυσκολότερο μέρος της θητείας της – δηλαδή τη μάχη με τον πληθωρισμό – και ότι από το 2026 και μετά η ΕΚΤ θα μπορούσε να εισέλθει σε έναν πιο «τεχνικό» κύκλο. Άλλοι, όμως, προειδοποιούν πως η πολιτικοποίηση της συζήτησης γύρω από τον ρόλο της προέδρου δημιουργεί επικίνδυνο προηγούμενο: μια κεντρική τράπεζα που πιέζεται να ανανεώσει ή να αλλάξει ηγεσία με όρους δημοφιλίας ή κυβερνητικών ισορροπιών χάνει μέρος της αξιοπιστίας της.
Σε κάθε περίπτωση, η ΕΚΤ διανύει μια ευαίσθητη περίοδο. Οι αποφάσεις της για τα επιτόκια και τον ισολογισμό θα επηρεάσουν άμεσα την πορεία ανάκαμψης της ευρωζώνης. Και η παραμικρή υπόνοια θεσμικής αστάθειας μπορεί να «κοστίσει» περισσότερο από οποιαδήποτε λάθος πρόβλεψη για τον πληθωρισμό. Η Ευρώπη, μετά από μια δεκαετία κρίσεων, γνωρίζει ότι αν η ανεξαρτησία της κεντρικής τράπεζας πληγεί, το πλήγμα μεταφέρεται γρήγορα στην οικονομία – και εν τέλει, στην πολιτική συνοχή της ίδιας της Ένωσης
