Οι 184 εστίες μέσα σε τέσσερις ημέρες, οι πρώτες συλλήψεις και τα αίτια που έχουν ήδη επιβεβαιωθεί — χωρίς θεωρίες, αλλά και χωρίς το βολικό άλλοθι του καιρού
Ο αριθμός δεν χρειάζεται υπερβολή.
Μέσα στα δύο τελευταία ολοκληρωμένα 24ωρα για τα οποία υπάρχει επίσημη ενημέρωση, από τις 18:00 της 30ής Ιουλίου έως τις 18:00 της 1ης Αυγούστου, εκδηλώθηκαν στην Ελλάδα 110 αγροτοδασικές πυρκαγιές.
Οι 51 καταγράφηκαν στο πρώτο 24ωρο και οι 59 στο δεύτερο. Από αυτές, οι 81 αντιμετωπίστηκαν στο αρχικό τους στάδιο, ενώ για τις υπόλοιπες 29 οι επιχειρήσεις συνεχίζονταν κατά την ώρα έκδοσης των σχετικών ανακοινώσεων.
Αν προστεθούν οι 37 πυρκαγιές της 28ης–29ης Ιουλίου και οι ακόμη 37 της 29ης–30ής Ιουλίου, ο συνολικός αριθμός ανέρχεται στις 184 πυρκαγιές μέσα σε τέσσερα συνεχόμενα 24ωρα.
Δεν ήταν όλες μεγάλες. Δεν εξελίχθηκαν όλες σε καταστροφικά μέτωπα. Και δεν γνωρίζουμε ακόμη τα αίτια της μεγάλης πλειονότητάς τους.
Αυτό πρέπει να ειπωθεί καθαρά.
Αλλά εξίσου καθαρά πρέπει να ειπωθεί ότι ο αριθμός δεν περιγράφει ένα αφηρημένο «καιρικό φαινόμενο». Περιγράφει 184 διαφορετικές αναφλέξεις, σε μία περίοδο όπου η βλάστηση είναι εξαιρετικά ξηρή, οι άνεμοι ισχυροί και η δυνατότητα μιας μικρής εστίας να μετατραπεί σε ανεξέλεγκτο μέτωπο δραματικά αυξημένη.
Ο άνεμος, η θερμοκρασία και η ξηρασία εξηγούν την ταχύτητα με την οποία μπορεί να εξαπλωθεί μια φωτιά. Δεν εξηγούν αυτομάτως ποιος ή τι προκάλεσε την πρώτη σπίθα.
Γιατί οι «τυχαίες» μπαίνουν σε εισαγωγικά
Τα εισαγωγικά δεν σημαίνουν ότι έχει αποδειχθεί ένα ενιαίο, οργανωμένο σχέδιο εμπρησμών.
Τέτοια απόδειξη δεν υπάρχει.
Δεν σημαίνουν επίσης ότι και οι 110 πυρκαγιές των δύο ημερών έχουν ανθρώπινη προέλευση. Τα κατά τόπους ανακριτικά γραφεία και τα κλιμάκια της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού συνεχίζουν να ερευνούν τα αίτια κάθε περιστατικού.
Τα εισαγωγικά σημαίνουν κάτι απλούστερο: ότι δεν επιτρέπεται να βαφτίζουμε «τυχαία» ή «φυσική» κάθε πυρκαγιά πριν εξεταστεί το σημείο έναρξης, οι ανθρώπινες δραστηριότητες, οι υποδομές και οι ενδεχόμενες ευθύνες.
Και τα πρώτα αποτελέσματα των ερευνών έχουν ήδη δώσει συγκεκριμένες απαντήσεις.
Βοιωτία: η φωτιά άρχισε από ιδιωτικό ενεργειακό δίκτυο
Η σοβαρότερη έως τώρα αποκάλυψη αφορά τη μεγάλη πυρκαγιά που ξεκίνησε στη Βοιωτία και επεκτάθηκε προς την Αττική.
Σύμφωνα με τα ευρήματα της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού, στο σημείο μηδέν της πυρκαγιάς βρισκόταν ιδιωτικό δίκτυο που μετέφερε την ηλεκτρική ενέργεια από ανεμογεννήτριες προς το κεντρικό δίκτυο.
Η ταλάντωση των αγωγών φέρεται να προκάλεσε σπινθηρισμούς. Οι σπινθήρες έφτασαν στο έδαφος και προκάλεσαν την έναρξη της πυρκαγιάς, η οποία στη συνέχεια έλαβε μεγάλες διαστάσεις.
Συνελήφθησαν ο ηλεκτρολόγος μηχανικός που είχε υπογράψει τη μελέτη και την επίβλεψη του έργου και ο εργολάβος που είχε αναλάβει την κατασκευή του δικτύου. Σε βάρος τους σχηματίστηκε δικογραφία για εμπρησμό με ενδεχόμενο δόλο, σε βαθμό κακουργήματος.
Στη δικογραφία περιλαμβάνεται και ο ιδιοκτήτης της εταιρείας των ανεμογεννητριών, ο οποίος αναζητήθηκε στο πλαίσιο του αυτοφώρου χωρίς να εντοπιστεί. Η έρευνα συνεχίζεται και η τελική απόδοση ποινικών ευθυνών ανήκει, προφανώς, στη Δικαιοσύνη.
Εδώ δεν έχουμε ούτε ανεξήγητη ανάφλεξη ούτε κάποιο γενικό «φταίει ο καύσωνας».
Έχουμε ένα συγκεκριμένο τεχνικό σύστημα, συγκεκριμένο σημείο έναρξης και συγκεκριμένα πρόσωπα τα οποία είχαν την ευθύνη για τη μελέτη, την κατασκευή, την επίβλεψη και τη λειτουργία του.
Αργολίδα: οι σπινθήρες του καταστροφέα
Στο Φίχτι του Δήμου Άργους–Μυκηνών, η μεγάλη πυρκαγιά αποδόθηκε από την προανάκριση σε αγροτικές εργασίες.
Ένας 57χρονος και μία 53χρονη φέρονται να χρησιμοποιούσαν γεωργικό ελκυστήρα που έφερε καταστροφέα. Από τη λειτουργία του μηχανήματος προκλήθηκαν σπινθήρες, οι οποίοι οδήγησαν στην εκδήλωση της πυρκαγιάς.
Οι δύο συνελήφθησαν στο πλαίσιο της αυτόφωρης διαδικασίας από στελέχη της ΔΑΕΕ.
Και αυτή η περίπτωση δεν αποτελεί κάποιο απρόβλεπτο φυσικό γεγονός. Αποτελεί ανθρώπινη δραστηριότητα σε συνθήκες κατά τις οποίες μία σπίθα αρκεί για να ξεκινήσει ένα μεγάλο μέτωπο.
Σέρρες: καύση πλαστικών καλωδίων
Στην αγροτική περιοχή του Δραβήσκου Σερρών, άνδρας συνελήφθη επειδή, σύμφωνα με την Πυροσβεστική, προκάλεσε πυρκαγιά από αμέλεια ενώ έκαιγε το εξωτερικό πλαστικό περίβλημα ηλεκτρικών καλωδίων, με σκοπό να πουλήσει το μέταλλο.
Η καύση πραγματοποιούνταν κοντά σε παράνομο υπαίθριο χώρο απόθεσης απορριμμάτων. Στον συλληφθέντα επιβλήθηκε και διοικητικό πρόστιμο.
Λέσβος: τροχός κοπής και ξερά χόρτα
Στα Μιστεγνά του Δήμου Μυτιλήνης, 18χρονος πραγματοποιούσε εργασίες κοπής μετάλλων με τροχό σε αγροτεμάχιο, ενώ ο δείκτης κινδύνου πυρκαγιάς βρισκόταν στην κατηγορία 4.
Από τις εργασίες προκλήθηκε πυρκαγιά, η οποία έκαψε περίπου 50 τετραγωνικά μέτρα ξηρών χόρτων. Ο 18χρονος συνελήφθη και του επιβλήθηκε διοικητικό πρόστιμο.
Η έκταση ήταν μικρή και η φωτιά περιορίστηκε. Το περιστατικό, όμως, αποκαλύπτει πόσο εύκολα μπορεί να δημιουργηθεί μια νέα εστία όταν εκτελούνται θερμές εργασίες δίπλα σε ξερή βλάστηση.
Αχαρνές και Μεσσηνία: δύο ακόμη επιβεβαιωμένες αναφλέξεις
Στον Δήμο Αχαρνών, 59χρονος συνελήφθη για πυρκαγιά που προκάλεσε από αμέλεια κατά τη διάρκεια εργασιών με τροχό. Οι σπινθήρες από την κοπή προκάλεσαν ανάφλεξη και εκδήλωση πυρκαγιάς.
Στον Δήμο Οιχαλίας Μεσσηνίας, 60χρονος συνελήφθη επειδή, σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας, πραγματοποιούσε αγροτικές εργασίες με καταστροφέα, προκαλώντας πυρκαγιά που επεκτάθηκε σε περίπου 25 στρέμματα αγροτοδασικής έκτασης.
Οι έντεκα συλλήψεις δεν ήταν έντεκα πυρκαγιές
Η ανακοίνωση της Πυροσβεστικής για την 1η Αυγούστου έκανε λόγο για έντεκα συλλήψεις σε επτά διαφορετικές υποθέσεις.
Αυτό, όμως, χρειάζεται προσοχή.
Δεν αντιστοιχούσαν όλες οι συλλήψεις σε πυρκαγιές που είχαν ήδη εκδηλωθεί. Ορισμένες αφορούσαν τη χρήση τροχών, ηλεκτροσυγκολλήσεων ή άλλων επικίνδυνων μέσων κατά παράβαση των απαγορεύσεων, χωρίς να αναφέρεται ότι προκλήθηκε ανάφλεξη.
Γι’ αυτό περιστατικά όπως εκείνο στο Κατάκολο, όπου έγινε χρήση βεγγαλικού χωρίς να καταγραφεί πυρκαγιά, δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως τεκμήρια για τα αίτια των 110 εστιών.
Η διάκριση δεν είναι λεπτομέρεια. Είναι η διαφορά ανάμεσα στο ρεπορτάζ και στην κατασκευή εντυπώσεων.
Τρεις νεκροί πυροσβέστες
Η αλληλουχία των μεγάλων πυρκαγιών είχε ήδη στοιχίσει τη ζωή σε τρεις πυροσβέστες στις 29 Ιουλίου.
Δύο παγιδεύτηκαν κοντά στην Κρύα Βρύση Ρεθύμνου, ενώ κινούνταν με όχημα ανάμεσα στα μέτωπα της πυρκαγιάς. Ένας ακόμη πυροσβέστης έχασε τη ζωή του σε ξεχωριστή φωτιά στην Πελοπόννησο, σύμφωνα με εκπρόσωπο του Πυροσβεστικού Σώματος που μίλησε στο Reuters.
Η τραγωδία δεν επιτρέπει ούτε πρόχειρες θεωρίες ούτε πρόχειρες δικαιολογίες.
Τι γνωρίζουμε — και τι όχι
Γνωρίζουμε ότι σε τέσσερις ημέρες εκδηλώθηκαν 184 αγροτοδασικές πυρκαγιές.
Γνωρίζουμε ότι για τη μεγάλη πλειονότητά τους δεν έχουν ακόμη ανακοινωθεί αίτια.
Γνωρίζουμε, όμως, επίσης ότι ορισμένες από τις φωτιές που ερευνήθηκαν προκλήθηκαν από αγροτικά μηχανήματα, τροχούς κοπής, παράνομη καύση υλικών και προβληματικό ιδιωτικό ενεργειακό δίκτυο.
Γνωρίζουμε ακόμη ότι από την αρχή του 2026 έως την 1η Αυγούστου είχαν πραγματοποιηθεί 254 συλλήψεις στο πλαίσιο του αυτοφώρου για σχετικές παραβάσεις. Οι 226 αποδόθηκαν σε αμέλεια και οι 28 σε πρόθεση.
Δεν γνωρίζουμε εάν πίσω από ορισμένες πυρκαγιές υπάρχουν κοινά χαρακτηριστικά, οργανωμένη δράση ή συγκεκριμένα οικονομικά συμφέροντα.
Δεν δικαιούμαστε να τα εφεύρουμε.
Δικαιούμαστε, όμως, να απαιτούμαι να δημοσιοποιούνται για κάθε μεγάλη πυρκαγιά το σημείο έναρξης, η ακριβής ώρα, τα ευρήματα της αυτοψίας, οι γειτονικές δραστηριότητες και υποδομές, το ιδιοκτησιακό καθεστώς και η εξέλιξη της σχετικής δικογραφίας.
Οι 110 πυρκαγιές σε 48 ώρες δεν αποδεικνύουν από μόνες τους μία συνωμοσία.
Αποδεικνύουν, όμως, ότι το γενικόλογο «έπιασε φωτιά λόγω των ακραίων συνθηκών» δεν αποτελεί απάντηση.
Πριν βαφτίσουμε όλες τις πυρκαγιές οργανωμένο εμπρησμό, πρέπει να βρούμε τα στοιχεία.
Αλλά πριν βαφτίσουμε όλες τις πυρκαγιές φυσικό φαινόμενο, πρέπει να βρούμε τις ευθύνες.
