Στο Ορμούζ η ναυσιπλοΐα σχεδόν παγώνει, στην Ουκρανία ο πόλεμος μεταφέρεται όλο και βαθύτερα στην οικονομική ενδοχώρα των δύο χωρών και στο Κάιρο η Ουάσιγκτον μιλά πλέον απευθείας με τη Hamas. Τρία διαφορετικά μέτωπα, μία κοινή εικόνα: οι πόλεμοι του 2026 έχουν ξεφύγει από τα κλασικά σύνορα του πεδίου μάχης. Και κάπου ανάμεσα σε όλα αυτά, το Paris Match φωτογραφίζει τον Εμανουέλ Μακρόν πάνω σε jet ski.
Στο Στενό του Ορμούζ, το πρόβλημα δεν είναι πλέον τι λένε Ουάσιγκτον και Τεχεράνη. Είναι πόσα πλοία περνούν.
Τα στοιχεία της Kpler που επικαλείται το Reuters είναι εντυπωσιακά: μόλις πέντε εμπορικά πλοία διέσχισαν το Στενό το Σάββατο 15 Αυγούστου και κανένα την Κυριακή 16 Αυγούστου, έναντι 31 το προηγούμενο Σαββατοκύριακο. Πριν από τον πόλεμο, από την περιοχή περνούσαν πάνω από 130 πλοία ημερησίως. (Reuters)
Η εικόνα έχει επιβαρυνθεί από τις επιθέσεις σε τρία δεξαμενόπλοια της ADNOC, για τις οποίες τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα κατηγορούν το Ιράν. Το Brent κινήθηκε τη Δευτέρα 17 Αυγούστου γύρω στα 89 δολάρια το βαρέλι, έχοντας ήδη κερδίσει περισσότερο από 5% την προηγούμενη εβδομάδα. (Reuters)
Αυτό σημαίνει ότι το Ορμούζ περνά σε μια διαφορετική φάση. Δεν έχουμε απλώς έναν ακόμη γύρο στρατιωτικών απειλών. Έχουμε μια από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες του πλανήτη να λειτουργεί πλέον σε καθεστώς ακραίας αβεβαιότητας.
Και κάθε ημέρα που το Στενό παραμένει έτσι δεν αυξάνει μόνο την τιμή του πετρελαίου. Αυξάνει τα ασφάλιστρα των πλοίων, το κόστος μεταφοράς LNG, την ανάγκη δημιουργίας αποθεμάτων και τελικά τον πληθωρισμό σε οικονομίες χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά.
Ο πόλεμος χτυπά πλέον τις οικονομίες
Στην Ουκρανία, το μέτωπο διευρύνεται με διαφορετικό τρόπο.
Η επίθεση της 16ης Αυγούστου στη Ρωσία ήταν μία από τις μεγαλύτερες ουκρανικές επιχειρήσεις με drones από την έναρξη του πολέμου. Το ρωσικό υπουργείο Άμυνας ανακοίνωσε ότι αναχαίτισε 822 ουκρανικά drones σε ολόκληρη τη χώρα. Στην περιοχή της Μόσχας σκοτώθηκε ένας 83χρονος, ενώ επλήγη μεγάλη εγκατάσταση της Wildberries, του μεγαλύτερου ρωσικού ομίλου ηλεκτρονικού εμπορίου. (Reuters)
Το Κίεβο κατηγορεί την εταιρεία ότι συμμετέχει στην εφοδιαστική υποστήριξη των ρωσικών ενόπλων δυνάμεων.
Αυτό είναι σημαντικό, γιατί αποτυπώνει τη λογική της νέας ουκρανικής στρατηγικής: όχι μόνο επιθέσεις σε καθαρά στρατιωτικούς στόχους, αλλά συστηματική πίεση στις υποδομές που επιτρέπουν στη ρωσική οικονομία και τη στρατιωτική μηχανή να λειτουργούν.
Αποθήκες, διυλιστήρια, logistics hubs και ενεργειακές εγκαταστάσεις γίνονται μέρος του πεδίου μάχης.
Η Ρωσία απαντά με την ίδια λογική και με πολύ βαρύτερα μέσα.
Το χτύπημα στο ArcelorMittal Kryvyi Rih, το μεγαλύτερο χαλυβουργικό συγκρότημα της Ουκρανίας, δεν είναι απλώς ένα ακόμη πλήγμα σε ένα εργοστάσιο. Η βιομηχανία χάλυβα αποτελεί τμήμα της παραγωγικής και εξαγωγικής βάσης της χώρας.
Η πραγματική μάχη επομένως δεν διεξάγεται μόνο για μερικά ακόμη χιλιόμετρα στο Donbas.
Διεξάγεται για το ποια οικονομία θα αντέξει περισσότερο.
Και εδώ εμφανίζεται το δύσκολο ερώτημα για το Κίεβο: τα εντυπωσιακά πλήγματα βαθιά μέσα στη Ρωσία αποδεικνύουν αναμφίβολα σημαντική τεχνολογική και επιχειρησιακή ικανότητα. Δεν αποδεικνύουν όμως από μόνα τους ότι αλλάζει ο συνολικός συσχετισμός του πολέμου.
Ένα drone μπορεί να διασχίσει 1.000 χιλιόμετρα και να ανατινάξει μια αποθήκη.
Η δυσκολότερη αποστολή παραμένει η μετατροπή αυτής της επιτυχίας σε στρατηγικό αποτέλεσμα.
Η Ουάσιγκτον ανοίγει απευθείας γραμμή με τη Hamas
Την ίδια στιγμή στη Μέση Ανατολή συμβαίνει κάτι που πριν από λίγο καιρό θα φαινόταν εξαιρετικά ασυνήθιστο.
Ο Jared Kushner συναντήθηκε στο Κάιρο απευθείας με τον Khalil al-Hayya, έναν από τους βασικούς πολιτικούς και διαπραγματευτικούς ηγέτες της Hamas. Το Reuters σημειώνει ότι πρόκειται μόλις για τη δεύτερη γνωστή απευθείας επαφή του Kushner με την οργάνωση. (Reuters)
Η αμερικανική προσπάθεια αφορά ένα σχέδιο που προβλέπει αφοπλισμό της Hamas, ισραηλινή αποχώρηση από τη Γάζα και νέα παλαιστινιακή διοίκηση.
Το πρόβλημα είναι γνωστό.
Η Hamas ζητά εγγυήσεις ότι το Ισραήλ θα τηρήσει πρώτα τις δεσμεύσεις του. Ο Benjamin Netanyahu απορρίπτει βασικά σημεία του σχεδίου, ιδιαίτερα εκείνα που αφορούν την αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων. (Reuters)
Έτσι η Ουάσιγκτον επιχειρεί κάτι που από μόνο του δείχνει την κατάσταση: αντί να συνομιλεί μόνο μέσω Κατάρ ή Αιγύπτου, δημιουργεί απευθείας πολιτικό κανάλι προς τη Hamas, ενώ παράλληλα διαπραγματεύεται με τον Netanyahu.
Δεν είναι ακόμη ειρηνευτική διαδικασία.
Είναι περισσότερο μια προσπάθεια να βρεθεί ποιος είναι διατεθειμένος να κάνει πρώτος την κίνηση που δεν θα μπορεί να πάρει πίσω.
Και ο Μακρόν παίρνει το jet ski
Και μετά υπάρχει η Ευρώπη.
Το Paris Match κυκλοφόρησε με τον Εμανουέλ Μακρόν στο εξώφυλλο πάνω σε jet ski, στις διακοπές του στο Brégançon. Οι φωτογραφίες προκάλεσαν πολιτική θύελλα στη Γαλλία, κυρίως επειδή δημοσιεύθηκαν την ώρα που η χώρα αντιμετωπίζει παρατεταμένο καύσωνα και μεγάλες πυρκαγιές. (Le Monde.fr)
Η λεπτομέρεια είναι σχεδόν σουρεαλιστική.
Στο Ορμούζ πλοία δεν περνούν.
Στη Ρωσία εκατοντάδες drones πετούν προς τη Μόσχα.
Στην Ουκρανία χτυπιέται ένα από τα σημαντικότερα βιομηχανικά συγκροτήματα της χώρας.
Στο Κάιρο Αμερικανοί απεσταλμένοι κάθονται στο ίδιο τραπέζι με τη Hamas.
Και στη Μεσόγειο ο πρόεδρος της δεύτερης μεγαλύτερης οικονομίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης φωτογραφίζεται πάνω σε jet ski.
Φυσικά, ένας πρόεδρος δικαιούται διακοπές. Το πρόβλημα δεν βρίσκεται στο θαλάσσιο σκούτερ.
Βρίσκεται στη συμβολική εικόνα μιας Ευρώπης που εξακολουθεί να αναζητεί τη θέση της μέσα σε έναν κόσμο όπου οι εξελίξεις επιταχύνονται γύρω της.
Διότι τα τρία μεγάλα μέτωπα που βρίσκονται σήμερα σε εξέλιξη έχουν κάτι κοινό.
Στο Ορμούζ κρίνεται η ενεργειακή ασφάλεια.
Στην Ουκρανία κρίνεται η στρατιωτική και βιομηχανική αντοχή.
Στη Γάζα επιχειρείται η κατασκευή μιας μεταπολεμικής πολιτικής τάξης.
Και στα τρία, η Ευρώπη παραμένει περισσότερο θεατής και χρηματοδότης παρά δύναμη που καθορίζει τους όρους.
Ίσως γι’ αυτό η φωτογραφία του Paris Match είναι περισσότερο από καλοκαιρινό κουτσομπολιό.
Το jet ski του Μακρόν δεν κατευθύνεται βέβαια προς τη Μαύρη Θάλασσα. Αλλά η εικόνα σχεδόν προσφέρεται μόνη της: την ώρα που τα μέτωπα του πολέμου πολλαπλασιάζονται, η Ευρώπη ακόμη ψάχνει πώς ακριβώς θα μπει στο νερό.
