ΕΠΙΚΑΙΡΌΤΗΤΑ

Η εκεχειρία που ανακοινώθηκε στην Ουάσιγκτον και βομβαρδίστηκε στο Χάρκοβο

Το νέο παζάρι για τις εκλογές στην Ουκρανία: 60 ημέρες εκεχειρίας ζητά ο Ζελένσκι, μία ημέρα αντιπροτείνει η Μόσχα. Στο παρασκήνιο οικονομικά ανταλλάγματα.

The Noèma n&m · 13/10/2026 · HERMIS

Το νέο παζάρι για τις εκλογές στην Ουκρανία: 60 ημέρες εκεχειρίας ζητά ο Ζελένσκι, μία ημέρα αντιπροτείνει η Μόσχα. Στο παρασκήνιο, η Ουάσιγκτον φέρεται να προσφέρει στη Ρωσία οικονομικά ανταλλάγματα για μια περιορισμένη κατάπαυση πυρός.

Η εκεχειρία ανακοινώθηκε στην Ουάσιγκτον, αλλά λίγες ώρες αργότερα οι ρωσικές επιθέσεις συνεχίζονταν στο Χάρκοβο. Την ίδια στιγμή, ένα δεύτερο παζάρι, αυτή τη φορά γύρω από τις ουκρανικές προεδρικές εκλογές, αποκάλυπτε πόσο μεγάλη παραμένει η απόσταση ανάμεσα στις δημόσιες εξαγγελίες και σε μια πραγματική συμφωνία.

Στις 11 Οκτωβρίου, ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι Ρωσία και Ουκρανία είχαν συμφωνήσει να σταματήσουν αμέσως τις επιθέσεις εναντίον ενεργειακών υποδομών. Δεν παρουσίασε όμως όρους, χρονοδιάγραμμα ή μηχανισμό επιτήρησης.

Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε ότι πληροφορήθηκε την ανακοίνωση από τα μέσα ενημέρωσης. Το Κίεβο εμφανίστηκε πρόθυμο να τηρήσει μια αμοιβαία ενεργειακή εκεχειρία. Η Μόσχα δεν επιβεβαίωσε αντίστοιχη συμφωνία.

Και το ίδιο βράδυ, σύμφωνα με την ουκρανική πλευρά, ρωσικό πλήγμα έπληξε τον θερμοηλεκτρικό σταθμό CHP-5 στο Χάρκοβο. Αναφέρθηκαν επίσης επιθέσεις σε άλλες ενεργειακές εγκαταστάσεις.

Εκατό δισεκατομμύρια και μια περιορισμένη εκεχειρία

Πίσω από τις δημόσιες δηλώσεις εξελισσόταν μια διαφορετική διαπραγμάτευση.

Σύμφωνα με δημοσίευμα των New York Times, το οποίο παρουσίασε και το bne IntelliNews, οι Αμερικανοί απεσταλμένοι Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ είχαν θέσει στη Μόσχα, στα τέλη Σεπτεμβρίου, τρία οικονομικά κίνητρα.

Το πρώτο αφορούσε πιθανή πρόσβαση σε δεσμευμένα ρωσικά κρατικά περιουσιακά στοιχεία, με προηγούμενες προτάσεις να φτάνουν έως τα 100 δισ. δολάρια. Το δεύτερο συνδεόταν με πώληση διεθνών δραστηριοτήτων της Lukoil. Το τρίτο με διευκολύνσεις στις εξαγωγές λευκορωσικής ποτάσας, βασικής πρώτης ύλης για την παραγωγή λιπασμάτων.

Το αντάλλαγμα θα ήταν μια περιορισμένη κατάπαυση επιθέσεων σε ενεργειακές υποδομές ή στη Μαύρη Θάλασσα.

Το κρίσιμο σημείο είναι ότι τα ανταλλάγματα φέρονται να προτάθηκαν ως προκαταβολικό κίνητρο και όχι αποκλειστικά ως ανταμοιβή μετά την εφαρμογή της εκεχειρίας.

Ωστόσο, δεν υπάρχει δημοσιοποιημένη συμφωνία. Επιπλέον, μεγάλο μέρος των παγωμένων ρωσικών κεφαλαίων βρίσκεται υπό ευρωπαϊκή δικαιοδοσία. Η Ουάσιγκτον δεν μπορεί να αποφασίσει μόνη της την αποδέσμευσή τους.

Εξήντα ημέρες απέναντι σε μία

Στο ίδιο διπλωματικό σκηνικό προστέθηκε η απαίτηση Τραμπ για αλλαγή της ουκρανικής ηγεσίας.

Ο Ζελένσκι απάντησε ότι ο πρόεδρος της Ουκρανίας επιλέγεται από τους Ουκρανούς. Ξεχνώντας, προφανώς, τη διαρροή της συνομιλίας Νούλαντ–Πάιατ, εν μέσω Μαϊντάν, το 2014: «I think Yats is the guy». Ο «Yats» ήταν ο Αρσένι Γιατσενιούκ, που λίγο αργότερα ανέλαβε πρωθυπουργός. Η συνομιλία δεν αφορούσε την προεδρία· αποκάλυπτε, όμως, ότι η Ουάσιγκτον είχε σαφείς προτιμήσεις για τη σύνθεση της επόμενης ουκρανικής κυβέρνησης. Παράλληλα, δήλωσε πρόθυμος να οργανώσει εκλογές εφόσον η Ρωσία δεχθεί πλήρη κατάπαυση πυρός για 60 ημέρες.

Η απάντηση του Κρεμλίνου ήταν ενδεικτική της απόστασης μεταξύ των πλευρών. Ο εκπρόσωπός του, Ντμίτρι Πεσκόφ, ανέφερε ότι ο Πούτιν θα μπορούσε να διατάξει διακοπή των επιθέσεων μόνο την ημέρα της ψηφοφορίας.

Η ρωσική πλευρά υποστήριξε ότι μια μεγαλύτερη παύση θα επέτρεπε στην Ουκρανία να ανασυντάξει τις δυνάμεις της.

Όμως οι εκλογές δεν εξαντλούνται σε μία ημέρα. Απαιτούν προεκλογική εκστρατεία, ασφάλεια υποψηφίων και ψηφοφόρων, πρόσβαση στα μέσα ενημέρωσης και συμμετοχή εκατομμυρίων εκτοπισμένων πολιτών. Επιπλέον, η ουκρανική νομοθεσία απαγορεύει τις εκλογές υπό στρατιωτικό νόμο.

Ποιος εγγυάται την επόμενη ημέρα;

Έτσι, τρεις διαφορετικές διαπραγματεύσεις συγκλίνουν στο ίδιο αδιέξοδο: μια ενεργειακή εκεχειρία χωρίς επιβεβαιωμένους όρους, οικονομικά ανταλλάγματα χωρίς τελική συμφωνία και εκλογές χωρίς κοινά αποδεκτές εγγυήσεις ασφαλείας.

Το πλήγμα στο Χάρκοβο δείχνει το πρακτικό όριο της διπλωματίας των ανακοινώσεων.

Το ερώτημα δεν είναι πλέον μόνο ποιος θα συμφωνήσει σε μια εκεχειρία, αλλά ποιος θα εγγυηθεί ότι θα τηρηθεί.