ΕΛΛΆΔΑ · ΕΠΙΚΑΙΡΌΤΗΤΑ

Πρωτογενές πλεόνασμα 5,77 δισ.: τι κρύβεται πίσω από τον μεγάλο αριθμό

Το οριστικό δελτίο εκτέλεσης του προϋπολογισμού δείχνει πρωτογενές πλεόνασμα αισθητά υψηλότερο από τον στόχο. Όμως το ίδιο το Υπουργείο Οικονομικών εξηγεί ότι μεγάλο μέρος της

The Noèma n&m · 26/08/2026 · HERMIS

Το οριστικό δελτίο εκτέλεσης του προϋπολογισμού δείχνει πρωτογενές πλεόνασμα αισθητά υψηλότερο από τον στόχο. Όμως το ίδιο το Υπουργείο Οικονομικών εξηγεί ότι μεγάλο μέρος της διαφοράς οφείλεται σε χρονικές μετατοπίσεις πληρωμών και έκτακτα έσοδα.

Το πρωτογενές πλεόνασμα του κρατικού προϋπολογισμού έφθασε τα 5,77 δισ. ευρώ στο επτάμηνο Ιανουαρίου–Ιουλίου 2026, έναντι στόχου 4,417 δισ. ευρώ.

Η πρώτη ανάγνωση δίνει υπέρβαση περίπου 1,35 δισ. ευρώ.

Η δεύτερη ανάγνωση, όμως, βρίσκεται μέσα στο ίδιο το επίσημο δελτίο.

Το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών επισημαίνει ότι σημαντικό μέρος της διαφοράς δεν αποτελεί μόνιμη δημοσιονομική υπεραπόδοση αλλά αποτέλεσμα χρονικών διαφοροποιήσεων μεταξύ του πότε είχαν προϋπολογιστεί και του πότε πραγματοποιήθηκαν συγκεκριμένες πληρωμές και εισπράξεις.

Από την υπέρβαση πρέπει να απομονωθούν περίπου 510 εκατ. ευρώ από μετατόπιση επενδυτικών πληρωμών, 406 εκατ. ευρώ από μεταβιβάσεις προς φορείς της Γενικής Κυβέρνησης και 135 εκατ. ευρώ από τη δεύτερη δόση του τιμήματος για την άδεια λειτουργίας καζίνο στο Ελληνικό.

Μετά τις προσαρμογές αυτές, η υπέρβαση έναντι του στόχου περιορίζεται περίπου στα 302 εκατ. ευρώ.

Η διαφορά δεν σημαίνει ότι το πρωτογενές πλεόνασμα των 5,77 δισ. ευρώ είναι λανθασμένος αριθμός. Σημαίνει ότι είναι ταμειακό αποτέλεσμα συγκεκριμένης περιόδου και δεν μπορεί να διαβαστεί ως 1,35 δισ. ευρώ πρόσθετου μόνιμου δημοσιονομικού χώρου.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ταυτόχρονα η πορεία των επενδυτικών δαπανών.

Οι πληρωμές του επενδυτικού σκέλους έφθασαν περίπου τα 7,6 δισ. ευρώ, δηλαδή περίπου 855 εκατ. ευρώ υψηλότερα από τον στόχο και σχεδόν 1,5 δισ. περισσότερα σε σύγκριση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025.

Η εξέλιξη συνδέεται με την επιτάχυνση των έργων που χρηματοδοτούνται από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων και το Ταμείο Ανάκαμψης, καθώς πλησιάζουν οι τελικές προθεσμίες ολοκλήρωσης και πιστοποίησης μεγάλου αριθμού επενδύσεων.

Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο στοιχείο για την πραγματική οικονομία: όχι απλώς πόσο εμφανίζεται το πρωτογενές αποτέλεσμα στο ταμείο, αλλά πόσα από τα επενδυτικά κονδύλια μετατρέπονται πράγματι σε έργα, πληρωμές προμηθευτών και παραγωγικό κεφάλαιο.

Στο σκέλος των εσόδων, θετική απόκλιση εμφανίζουν και οι φόροι. Τα έσοδα από ΦΠΑ κινούνται πάνω από τον στόχο, όπως και ο φόρος εισοδήματος φυσικών προσώπων.

Το επόμενο ερώτημα είναι η σύνθεση αυτής της υπέρβασης.

Ένα υψηλότερο έσοδο ΦΠΑ μπορεί να προκύπτει από μεγαλύτερο όγκο κατανάλωσης, υψηλότερες τιμές, βελτιωμένη φορολογική συμμόρφωση ή συνδυασμό των τριών. Χωρίς ανάλυση της φορολογικής βάσης, ο συνολικός αριθμός δεν αρκεί για ασφαλές συμπέρασμα.

Το οριστικό επτάμηνο επομένως δείχνει δύο διαφορετικές εικόνες ταυτόχρονα:

δημοσιονομική εκτέλεση ελαφρώς καλύτερη από τον πραγματικό στόχο μετά τις αναγκαίες προσαρμογές — και αισθητή επιτάχυνση των επενδυτικών πληρωμών.

Ο αριθμός των 5,77 δισ. είναι αληθινός.

Απλώς δεν σημαίνει αυτό που μπορεί εύκολα να υποθέσει κανείς διαβάζοντάς τον μόνο στον τίτλο.

ΥΠΕΘΟΟ — Εκτέλεση Κρατικού Προϋπολογισμού Ιανουαρίου–Ιουλίου 2026