ΕΛΛΆΔΑ · ΕΠΙΚΑΙΡΌΤΗΤΑ

Ο Rubio στην Αθήνα και η νέα αξία της Ελλάδας για την Ουάσιγκτον

Από τη Σούδα στην Αλεξανδρούπολη

The Noèma n&m · 06/10/2026 · HERMIS

Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών έρχεται για τον 6ο Στρατηγικό Διάλογο Ελλάδας–ΗΠΑ σε μια συγκυρία κατά την οποία άμυνα και ενέργεια έχουν πάψει να αποτελούν δύο χωριστούς φακέλους. Η Ουάσιγκτον βλέπει πλέον την Ελλάδα ταυτόχρονα ως στρατιωτικό κόμβο της νοτιοανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ και ως πύλη προς την ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας.

Η επίσκεψη του Marco Rubio στην Αθήνα δεν είναι απλώς μία ακόμη συνάντηση στην πυκνή ατζέντα των ελληνοαμερικανικών σχέσεων.

Την Τετάρτη 7 Οκτωβρίου ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών θα συναντηθεί με τον Γιώργο Γεραπετρίτη στο υπουργείο Εξωτερικών. Θα ακολουθήσουν κοινές δηλώσεις και στη συνέχεια οι δύο υπουργοί θα ανοίξουν επισήμως τον 6ο γύρο του Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας–ΗΠΑ. Αυτό είναι το επίσημα ανακοινωμένο πρόγραμμα από την ελληνική πλευρά.

Η αμερικανική πλευρά τοποθετεί στο επίκεντρο του Διαλόγου την αμυντική συνεργασία, την περιφερειακή ασφάλεια και την ενεργειακή ασφάλεια. Αυτοί οι τρεις άξονες αποκτούν σήμερα διαφορετικό βάρος από εκείνο που είχαν στον προηγούμενο Στρατηγικό Διάλογο.

Από τη Σούδα στην Αλεξανδρούπολη

Η στρατιωτική διάσταση είναι ήδη βαθιά θεσμοθετημένη. Στον 5ο Στρατηγικό Διάλογο, τον Φεβρουάριο του 2024, Αθήνα και Ουάσιγκτον κατέγραφαν τη σημασία της αμυντικής συνεργασίας, των σχετικών υποδομών και του ελληνικού στρατιωτικού εκσυγχρονισμού, στον οποίο εντάσσεται και η απόκτηση των F-35.

Αυτό έχει σημασία για τη σημερινή επίσκεψη: τα F-35 δεν χρειάζεται να παρουσιαστούν ως μια καινούργια πληροφορία που «μπήκε στην αυριανή ατζέντα». Αποτελούν ήδη μέρος του θεσμικού πλαισίου της ελληνοαμερικανικής αμυντικής συνεργασίας.

Η δεύτερη γεωγραφία της Ελλάδας

Το ίδιο συμβαίνει πλέον και με την ενέργεια. Η Ελλάδα επιχειρεί να μετατραπεί από χώρα εισαγωγής ενέργειας σε πύλη εισόδου και αναδιανομής προς τα Βαλκάνια και την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη.

Η λογική είναι απλή: LNG εισέρχεται από ελληνικές εγκαταστάσεις και μέσω των διασυνδέσεων μπορεί να κινηθεί προς Βουλγαρία, Ρουμανία και βορειότερα. Έτσι η γεωγραφική θέση της χώρας αποκτά μια δεύτερη λειτουργία, παράλληλα με τη στρατιωτική.

Το αμερικανικό συμφέρον

Για τις Ηνωμένες Πολιτείες η ελληνική ενεργειακή υποδομή έχει δύο διαστάσεις. Η πρώτη είναι εμπορική: διευρύνει την ευρωπαϊκή αγορά για αμερικανικό LNG. Η δεύτερη είναι γεωπολιτική: δημιουργεί έναν ακόμη διάδρομο εφοδιασμού που περιορίζει την εξάρτηση της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης από τη ρωσική ενέργεια.

Στον προηγούμενο Στρατηγικό Διάλογο οι δύο χώρες είχαν ήδη εντάξει την ενεργειακή ασφάλεια, τη διαφοροποίηση των διαδρομών και τις περιφερειακές διασυνδέσεις στους κοινούς στρατηγικούς στόχους. Έτσι η συζήτηση για ενέργεια, άμυνα και Ανατολική Μεσόγειο συγκλίνει πλέον στο ίδιο σημείο.

Τι μένει να φανεί

Ο 6ος Στρατηγικός Διάλογος θα δείξει αν αυτή η σχέση περνά σε επόμενο στάδιο και, κυρίως, ποιο θα είναι το αντάλλαγμα για κάθε πλευρά.

Η Ουάσιγκτον έχει σαφές συμφέρον να ενισχύσει τις αμερικανικές ενεργειακές ροές προς την Ευρώπη, να διατηρήσει ισχυρή στρατιωτική παρουσία στη νοτιοανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ και να περιορίσει τη ρωσική ενεργειακή επιρροή. Η Αθήνα από την πλευρά της επιδιώκει να κεφαλαιοποιήσει τη γεωγραφική της θέση: στην άμυνα, στην ενέργεια και στην Ανατολική Μεσόγειο.

Το κρίσιμο ερώτημα, επομένως, δεν είναι απλώς πόσο «στρατηγική» είναι η σχέση Ελλάδας–ΗΠΑ. Είναι τι ακριβώς αγοράζει πλέον η στρατηγική αξία της Ελλάδας — και με ποιους όρους.