Η Ελλάδα μπαίνει στο νέο ενεργειακό κύμα χωρίς κοινωνικό μαξιλάρι

Νέο πανευρωπαϊκό survey δείχνει ότι 44% στην Ελλάδα δηλώνει ήδη οικονομικά επισφαλές και 62% έχει κόψει σημαντικές δαπάνες για να πληρώσει ενέργεια. Δεν είναι δείκτης φτώχειας τύπου Eurostat — αλλά είναι ισχυρό σήμα κοινωνικής πίεσης.

The Noèma n&m · 14/09/2026 · HERMIS

Η Ελλάδα μπαίνει σε έναν νέο κύκλο ενεργειακής πίεσης με πολύ μικρότερο κοινωνικό περιθώριο αντοχής απ’ όσο δείχνουν οι μακροοικονομικοί μέσοι όροι. Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα που προκύπτει από το νέο πανευρωπαϊκό Barometer Poverty & Precariousness 2026 των Ipsos / Secours Populaire, το οποίο βασίζεται σε δείγμα 10.000 ενηλίκων σε 10 ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ αυτών και η Ελλάδα.

Στην ελληνική υποδειγματοληψία, 44% δηλώνει ότι βρίσκεται ήδη σε κατάσταση οικονομικής επισφάλειας — το δεύτερο υψηλότερο ποσοστό μεταξύ των δέκα χωρών μετά τη Μολδαβία, έναντι 29% ευρωπαϊκού μέσου όρου. Ακόμη πιο ανησυχητικό: 53% θεωρεί ότι κινδυνεύει να περιέλθει σε επισφάλεια τους επόμενους μήνες.

Η ενέργεια πιέζει πλέον βασικές ανάγκες

Τα πιο βαριά ευρήματα αφορούν την ενέργεια. 92% των ερωτηθέντων στην Ελλάδα δηλώνει ότι ανησυχεί για την πληρωμή λογαριασμών ενέργειας, ενώ 41% φοβάται ότι μπορεί να μην καταφέρει να τους πληρώσει.

Το κρίσιμο στοιχείο όμως βρίσκεται αλλού: 62% δηλώνει ότι έχει ήδη περιορίσει άλλες σημαντικές δαπάνες — μεταξύ τους υγεία ή διατροφή — για να καλύψει το ενεργειακό κόστος. Στα καύσιμα, το αντίστοιχο ποσοστό περικοπών άλλων δαπανών φτάνει το 55%.

Με άλλα λόγια, η ενεργειακή πίεση δεν εμφανίζεται μόνο στους λογαριασμούς. Μεταφέρεται άμεσα στο καλάθι τροφίμων, στην πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας και στη συνολική δυνατότητα των νοικοκυριών να διατηρήσουν βασικές δαπάνες.

Θέρμανση και δροσιά: 74% δηλώνει δυσκολία

Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο σαφής στα στοιχεία για τη θερμική άνεση των κατοικιών. 74% των ερωτηθέντων στην Ελλάδα ανέφερε τουλάχιστον περιστασιακή δυσκολία να θερμάνει επαρκώς το σπίτι του τον περασμένο χειμώνα. Το ίδιο ποσοστό, 74%, δήλωσε δυσκολία επαρκούς δροσισμού το καλοκαίρι.

Τα στοιχεία αυτά τοποθετούν την Ελλάδα ανάμεσα στις χώρες με τα δυσμενέστερα ευρωπαϊκά αποτελέσματα ως προς την καθημερινή ενεργειακή επάρκεια.

Προσοχή στην ανάγνωση των αριθμών

Το συγκεκριμένο survey δεν είναι επίσημος δείκτης φτώχειας τύπου Eurostat. Μετρά αυτοαναφερόμενη οικονομική επισφάλεια, ανησυχία και εμπειρία στερήσεων. Επομένως, το 44% δεν σημαίνει ότι «44% των Ελλήνων είναι φτωχοί».

Σημαίνει όμως κάτι εξίσου σημαντικό για τη δημόσια συζήτηση: ένα πολύ μεγάλο τμήμα του πληθυσμού δηλώνει ότι ζει ήδη υπό πίεση ή φοβάται ότι θα περάσει σύντομα σε κατάσταση επισφάλειας.

Και τώρα έρχεται νέο ενεργειακό σοκ

Η συγκυρία κάνει τα ευρήματα ακόμη πιο βαριά. Η νέα διεθνής ενεργειακή αναταραχή, με το Hormuz, την άνοδο του πετρελαίου και τις πιέσεις στην ηλεκτρική ενέργεια, έρχεται πάνω σε μια κοινωνία που ήδη δείχνει σημάδια κόπωσης.

Αυτό σημαίνει ότι η Ελλάδα μπορεί να εισέλθει σε νέο κύκλο ενεργειακού πληθωρισμού με μικρότερο «κοινωνικό μαξιλάρι» από εκείνο που υπονοούν οι μέσοι όροι ανάπτυξης, απασχόλησης ή διαθέσιμου εισοδήματος.

Το επόμενο βήμα είναι να συγκριθεί αυτή η εικόνα με σκληρά ελληνικά δεδομένα: ληξιπρόθεσμες οφειλές ρεύματος, καθυστερήσεις σε ενοίκια και δάνεια, πραγματικές δαπάνες υγείας και εξέλιξη του διαθέσιμου εισοδήματος. Εκεί θα φανεί πόσο βαθιά έχει ήδη περάσει η ενεργειακή πίεση στην καθημερινή οικονομία.

Πηγή: Barometer Poverty & Precariousness 2026, Ipsos / Secours Populaire.