
ΔΕΘ: Ο Μητσοτάκης δεν άλλαξε το παιχνίδι — προσπάθησε να κρατήσει το γήπεδο
Η εμφάνιση του πρωθυπουργού στη Θεσσαλονίκη ήταν περισσότερο μια επιχείρηση πολιτικής σταθεροποίησης παρά ένα νέο ξεκίνημα. Το μήνυμα ήταν σαφές: ασφάλεια, αυτοδυναμία και αποτροπή της αβεβαιότητας. Το ερώτημα είναι αν αυτό αρκεί πλέον.

Φωτογραφία αρχείου: European Union / Frédéric Sierakowski — Wikimedia Commons.
Η εμφάνιση του πρωθυπουργού στη Θεσσαλονίκη ήταν περισσότερο μια επιχείρηση πολιτικής σταθεροποίησης παρά ένα νέο ξεκίνημα. Το μήνυμα ήταν σαφές: ασφάλεια, αυτοδυναμία και αποτροπή της αβεβαιότητας. Το ερώτημα είναι αν αυτό αρκεί πλέον.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν ανέβηκε φέτος στη Θεσσαλονίκη ως ο κυρίαρχος του πολιτικού παιχνιδιού που εμφανιζόταν πριν από μερικά χρόνια. Ανέβηκε ως πρωθυπουργός μιας κυβέρνησης που έχει ακόμη καθαρό προβάδισμα απέναντι στους αντιπάλους της, αλλά έχει χάσει σημαντικό μέρος της κοινωνικής της άνεσης και βλέπει στα δεξιά, στο κέντρο και στην αποχή κομμάτια του εκλογικού σώματος να απομακρύνονται.
Αυτό φάνηκε και στη στρατηγική της εμφάνισής του.
Δεν επιχείρησε να παρουσιάσει μια νέα πολιτική εποχή. Δεν υπήρξε το μεγάλο σχέδιο ή η εξαγγελία που θα μπορούσε να λειτουργήσει ως επανεκκίνηση μιας κυβέρνησης ήδη επτά ετών στην εξουσία. Αντίθετα, επέλεξε ένα μήνυμα πολύ πιο αμυντικό και ταυτόχρονα πολιτικά ευανάγνωστο: σταθερότητα απέναντι στην αβεβαιότητα.
Οι εκλογές, είπε, θα γίνουν το 2027. Η αυτοδυναμία παραμένει εφικτός στόχος. Και η χώρα, σε ένα δύσκολο διεθνές περιβάλλον, χρειάζεται σταθερή κυβέρνηση.
Είναι μια γραμμή που μπορεί να λειτουργήσει. Αλλά λέει ταυτόχρονα πολλά για τη θέση στην οποία βρίσκεται σήμερα η Νέα Δημοκρατία. Ένας πρωθυπουργός που αισθάνεται απόλυτα κυρίαρχος δεν χρειάζεται να επενδύσει τόσο έντονα στον φόβο της ακυβερνησίας. Το κάνει όταν το βασικό του πρόβλημα δεν είναι μόνο πώς θα κερδίσει νέους ψηφοφόρους, αλλά πώς θα συγκρατήσει όσους έχει ήδη χάσει.
Το οικονομικό πακέτο της ΔΕΘ κινήθηκε ακριβώς σε αυτή τη λογική. Συνταξιούχοι, δημόσιοι υπάλληλοι, οικογένειες, ελεύθεροι επαγγελματίες, αγρότες και μικρομεσαίοι βρέθηκαν, με διαφορετικό τρόπο, μέσα στην εξίσωση. Η κυβέρνηση επιχείρησε να απλώσει την παρέμβασή της σε όσο το δυνατόν περισσότερες κοινωνικές ομάδες.
Όμως το μεγάλο πρόβλημα παραμένει δύσκολο να κρυφτεί πίσω από έναν κατάλογο μέτρων: η ακρίβεια εξακολουθεί να καθορίζει την καθημερινή πολιτική εμπειρία μεγάλου μέρους της κοινωνίας. Ο ίδιος ο πρωθυπουργός την αναγνώρισε ως βασική δυσκολία και απέφυγε να ισχυριστεί ότι υπάρχει κάποιο δημοσιονομικό πακέτο ικανό να την εξαφανίσει.
Εδώ βρίσκεται και το όριο της φετινής ΔΕΘ. Τα μέτρα μπορούν να δημιουργήσουν ανακούφιση σε επιμέρους ομάδες. Δεν είναι βέβαιο ότι μπορούν να ανατρέψουν τη συνολική αίσθηση ότι το διαθέσιμο εισόδημα εξακολουθεί να πιέζεται.
Ο Μητσοτάκης επιχείρησε επίσης μια προσεκτικά δοσολογημένη αυτοκριτική. Αναγνώρισε καθυστερήσεις και αστοχίες, από τον ΟΠΕΚΕΠΕ μέχρι την πανεπιστημιακή αστυνομία. Όμως χάραξε αμέσως τη γραμμή: αυτοκριτική, ναι· αυτομαστίγωμα, όχι.
Πολιτικά, ήταν αναμενόμενο. Παραδέχεσαι όσα χρειάζονται ώστε να εμφανίζεσαι πρόθυμος να διορθώσεις, χωρίς να αμφισβητείς το ίδιο το μοντέλο διακυβέρνησης.
Πολύ πιο σκληρός ήταν απέναντι στους πιθανούς πολιτικούς ανταγωνιστές του. Η επίθεση στον Αλέξη Τσίπρα και η σχεδόν πλήρης αποκοπή από τον Αντώνη Σαμαρά δείχνουν ότι το Μέγαρο Μαξίμου παρακολουθεί δύο διαφορετικά μέτωπα. Από τη μία, μια πιθανή ανασύνθεση στον χώρο της Κεντροαριστεράς. Από την άλλη, τη διαρροή προς τα δεξιά.
Και ίσως αυτή να είναι η σημαντικότερη πολιτική ανάγνωση της ΔΕΘ: ο πρωθυπουργός δεν μίλησε μόνο στην Ελλάδα. Μίλησε πρωτίστως στο εκλογικό σώμα που κάποτε συγκρότησε την άνετη πλειοψηφία του.
Το ερώτημα είναι αν αυτό το σώμα μπορεί να ξανασυγκροτηθεί με το δίλημμα «σταθερότητα ή περιπέτεια».
Γιατί μετά από επτά χρόνια στην εξουσία υπάρχει ένα αντικειμενικό πρόβλημα: η κυβέρνηση δεν μπορεί πλέον εύκολα να παρουσιαστεί ως ο φορέας της αλλαγής. Μπορεί όμως να επιχειρήσει να παρουσιαστεί ως ο εγγυητής απέναντι στην αβεβαιότητα.
Αυτό ακριβώς έκανε ο Μητσοτάκης στη Θεσσαλονίκη.
Επικοινωνιακά, η εμφάνιση ήταν ελεγχόμενη. Δεν υπήρξε σοβαρό λάθος, δεν έχασε το νήμα, δεν έδειξε κυβέρνηση σε αποδρομή. Σε αυτό το επίπεδο, πέτυχε τον βασικό στόχο του.
Αλλά μια ΔΕΘ δεν κρίνεται μόνο από το αν ο πρωθυπουργός πέρασε χωρίς τραυματισμούς από τη συνέντευξη Τύπου.
Κρίνεται από το τι αλλάζει μετά.
Και εκεί η απάντηση δεν υπάρχει ακόμη.
Η πρώτη πραγματική μέτρηση θα είναι οι επόμενες δημοσκοπήσεις: όχι μόνο αν η Νέα Δημοκρατία κερδίσει μία ή δύο μονάδες, αλλά από πού θα τις πάρει. Από τους αναποφάσιστους; Από τη δεξιά της; Από το κέντρο; Ή απλώς από μια προσωρινή συσπείρωση του ήδη υπάρχοντος ακροατηρίου;
Η φετινή ΔΕΘ δεν έδειξε έναν Μητσοτάκη που άλλαξε το παιχνίδι.
Έδειξε έναν Μητσοτάκη που γνωρίζει ότι το παιχνίδι έχει δυσκολέψει — και προσπαθεί, πριν από όλα, να κρατήσει το γήπεδο δικό του.









