
Κούσνερ–Γουίτκοφ στο Κίεβο: Η Ουάσιγκτον ξανανοίγει τον δίαυλο, χωρίς ακόμη να βρίσκει τη λύση
Μετά τη Μόσχα, οι δύο απεσταλμένοι του Ντόναλντ Τραμπ πέρασαν την Κυριακή στο Κίεβο σε διαδοχικούς γύρους συνομιλιών με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι και Ευρωπαίους συμβούλους. Η αμερικανική πλευρά μιλά για «νέες ιδέες» και πιθανή επανέναρξη τριμερών συνομιλιών. Στο βασικό όμως ζήτημα — το έδαφος και κυρίως το Ντονμπάς — δεν ανακοινώθηκε καμία μετακίνηση.

Φωτογραφία αρχείου: European Union / Aurore Martignoni — Wikimedia Commons, CC BY 4.0.
Μετά τη Μόσχα, οι δύο απεσταλμένοι του Ντόναλντ Τραμπ πέρασαν την Κυριακή στο Κίεβο σε διαδοχικούς γύρους συνομιλιών με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι και Ευρωπαίους συμβούλους. Η αμερικανική πλευρά μιλά για «νέες ιδέες» και πιθανή επανέναρξη τριμερών συνομιλιών. Στο βασικό όμως ζήτημα — το έδαφος και κυρίως το Ντονμπάς — δεν ανακοινώθηκε καμία μετακίνηση.
Ο Τζάρεντ Κούσνερ και ο Στιβ Γουίτκοφ έφθασαν στο Κίεβο έχοντας μόλις ολοκληρώσει περισσότερο από τρεις ώρες συνομιλιών με τον Βλαντίμιρ Πούτιν στη Μόσχα. Ήταν η πρώτη επίσκεψή τους στην ουκρανική πρωτεύουσα με την ιδιότητα των διαπραγματευτών του Αμερικανού προέδρου και μέρος μιας νέας προσπάθειας της Ουάσιγκτον να επαναφέρει Ρώσους και Ουκρανούς στο ίδιο τραπέζι.
Η αποστολή δεν έφερε μαζί της κάποια ανακοινώσιμη συμφωνία από τη Μόσχα. Ο Γουίτκοφ είπε ωστόσο ότι εκεί άκουσαν «νέες ιδέες», χωρίς να εξηγήσει ποιες ήταν, και δήλωσε ότι ελπίζει να ανακοινωθεί σύντομα ένας νέος γύρος συνομιλιών Ρωσίας–Ουκρανίας με αμερικανική μεσολάβηση. Ο σύμβουλος του Κρεμλίνου Γιούρι Ουσάκοφ χαρακτήρισε από την πλευρά του τις συνομιλίες «ιδιαίτερα χρήσιμες».
Στο Κίεβο ακολούθησαν τρεις γύροι διαπραγματεύσεων. Αρχικά η ουκρανική και η αμερικανική πλευρά συναντήθηκαν χωριστά και στη συνέχεια στις συνομιλίες προστέθηκαν ο Τζόναθαν Πάουελ από τη Βρετανία, ο Εμανουέλ Μπον από τη Γαλλία και ο Γκίντερ Ζάουτερ από τη Γερμανία. Η παρουσία τους είχε ιδιαίτερη σημασία, καθώς οποιαδήποτε συμφωνία ασφαλείας και μεταπολεμικής στήριξης της Ουκρανίας θα απαιτούσε στην πράξη και ευρωπαϊκή συμμετοχή.
Ο Ζελένσκι χαρακτήρισε τις συζητήσεις «πολύ ουσιαστικές» και δήλωσε ότι η Ουκρανία είναι έτοιμη για νέα τριμερή διαδικασία. Ταυτόχρονα, όμως, δεν έκρυψε την εκτίμησή του ότι ο πόλεμος μπορεί να συνεχιστεί και τον χειμώνα. Σημαντικό μέρος της συνάντησης αφιερώθηκε επομένως όχι μόνο στην ειρήνη, αλλά σε Patriot, αεράμυνα, ενεργειακή προστασία και αμερικανικό LNG, ώστε η χώρα να μπορέσει να αντιμετωπίσει νέες ρωσικές επιθέσεις στο ηλεκτρικό της δίκτυο.
Αυτό από μόνο του δίνει το μέτρο της κατάστασης: την ίδια ώρα που συζητείται η επανεκκίνηση της διπλωματίας, Κίεβο και εταίροι προετοιμάζονται πρακτικά για τη συνέχιση του πολέμου.
Στο πολιτικό μέρος των συνομιλιών μπήκαν οι εγγυήσεις ασφαλείας, οικονομικές εγγυήσεις και ένα μεταπολεμικό «prosperity plan» για την ανοικοδόμηση της Ουκρανίας. Ο Κούσνερ χρησιμοποίησε μάλιστα τον όρο «peace package», λέγοντας ότι η αμερικανική πλευρά προσπαθεί να κατασκευάσει ένα συνολικό πλαίσιο μαζί με τους Ευρωπαίους.
Η λέξη «πακέτο», όμως, δεν σημαίνει ακόμη συμφωνία.
Το μεγαλύτερο εμπόδιο παραμένει το Ντονμπάς. Η Μόσχα απαιτεί την αποχώρηση των ουκρανικών δυνάμεων και από περιοχές που εξακολουθούν να ελέγχουν, ενώ το Κίεβο αρνείται. Ο ίδιος ο Ζελένσκι το έθεσε χωρίς περιστροφές: το ζήτημα του Ντονμπάς είναι, κατά την εκτίμησή του, ουσιαστικά «το ζήτημα αυτού του πολέμου». Παράλληλα είπε ότι τα εδαφικά θέματα είναι τόσο δύσκολα ώστε τελικά μπορούν να λυθούν μόνο σε επίπεδο ηγετών.
Ακόμη και η προσωρινή αποκλιμάκωση που συνόδευσε την επίσκεψη ήταν περιορισμένη. Ρωσία και Ουκρανία συμφώνησαν να μην πλήξουν τις πρωτεύουσες όσο οι Αμερικανοί απεσταλμένοι πραγματοποιούσαν τις επαφές τους. Οι μάχες όμως κατά μήκος του μετώπου συνεχίστηκαν και άλλες ουκρανικές πόλεις δέχθηκαν ρωσικά πλήγματα, ενώ η Ουκρανία ανακοίνωσε επίθεση στο διυλιστήριο του Ριαζάν βαθιά στο ρωσικό έδαφος.
Η γρήγορη αποτίμηση της αποστολής, επομένως, είναι περισσότερο διαδικαστική παρά ουσιαστική.
Ο Κούσνερ και ο Γουίτκοφ κατάφεραν να περάσουν μέσα σε δύο ημέρες από Πούτιν σε Ζελένσκι, να μεταφέρουν μηνύματα και να βάλουν ξανά στο τραπέζι μια τριμερή συνάντηση. Ο Ζελένσκι χαιρέτισε δημόσια την επανέναρξη της διαδικασίας και συμφωνήθηκε νέα συνάντηση ΗΠΑ–Ουκρανίας–Ευρώπης το επόμενο διάστημα.
Δεν προέκυψε όμως ακόμη ένδειξη ότι οι βασικές θέσεις Ρωσίας και Ουκρανίας έχουν πλησιάσει.
Η διπλωματία ξανάρχισε. Η απόσταση παραμένει. Και προς το παρόν, τόσο το Κίεβο όσο και οι εταίροι του προετοιμάζονται ταυτόχρονα για το ενδεχόμενο ότι ο επόμενος γύρος των συνομιλιών θα γίνει ενώ ο πόλεμος συνεχίζεται.









