Ιράν: φρένο μέχρι την κάλπη, γκάζι στις απειλές από τις ΗΠΑ

Η κυβέρνηση Τραμπ φέρεται να θέλει να κρατήσει τον πόλεμο με το Ιράν «ήσυχο» μέχρι τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου. Την ίδια ώρα, όμως, επιστρέφει στο «μαζί μας ή εναντίον μας», αυξάνει την πίεση στους συμμάχους και ανοίγει νέο κύκλο αντιποίνων στον Κόλπο.

The Noèma n&m · 04/09/2026 · HERMIS

Ο Μάρκο Ρούμπιο και ο Μάικ Γουόλτς στο κτίριο του ΟΗΕ πριν από συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας

Η Ουάσιγκτον φαίνεται να θέλει δύο πράγματα ταυτόχρονα: να κρατήσει τη σύγκρουση με το Ιράν αρκετά ελεγχόμενη ώστε να μην τινάξει στον αέρα τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου — και, την ίδια στιγμή, να ανεβάζει τη στρατιωτική και πολιτική πίεση προς την Τεχεράνη.

Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Reuters στις 2 Σεπτεμβρίου, κορυφαία στελέχη της κυβέρνησης Τραμπ πιέζουν ώστε ο πόλεμος να παραμείνει όσο γίνεται πιο «ήσυχος» μέχρι τις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου. Τέσσερις πηγές με γνώση των σχετικών συζητήσεων ανέφεραν ότι μετά την κάλπη θα μπορούσε να επανεξεταστεί το ενδεχόμενο εντονότερης στρατιωτικής δράσης. Η λογική είναι απλή: ο πόλεμος είναι αντιδημοφιλής, οι τιμές των καυσίμων επιβαρύνουν ήδη το πολιτικό κλίμα και οι Ρεπουμπλικανοί μπαίνουν στην τελική ευθεία για να διατηρήσουν τις ισχνές πλειοψηφίες τους στο Κογκρέσο.

Το πρόβλημα είναι ότι η δημόσια γραμμή της ίδιας κυβέρνησης δείχνει προς την αντίθετη κατεύθυνση.

«Μαζί μας ή εναντίον μας»

Ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ έχει επιστρέψει σχεδόν αυτούσια στη φρασεολογία της εποχής Μπους: «είτε είστε μαζί μας είτε εναντίον μας». Ο πρέσβης των ΗΠΑ στον ΟΗΕ Μάικ Γουόλτς χρησιμοποίησε την ίδια λογική απέναντι στις χώρες που καλούνται να πάρουν θέση απέναντι στο Ιράν: «είστε είτε εναντίον μας είτε μαζί μας — και δεν θέλετε να βρίσκεστε στο πλευρό του Ιράν αυτή τη στιγμή». Το CNN αντιπαρέβαλε τις δηλώσεις αυτές με το γνωστό δόγμα του Τζορτζ Μπους μετά την 11η Σεπτεμβρίου, όταν η ίδια φράση χρησιμοποιήθηκε για τη συγκρότηση του διεθνούς μετώπου που οδήγησε στην εισβολή στο Ιράκ.

Η σύγκριση δεν σημαίνει ότι η Ουάσιγκτον βρίσκεται μπροστά σε μια επανάληψη του 2003. Δείχνει όμως κάτι πιο άμεσο: ενώ στο εσωτερικό της κυβέρνησης συζητείται ο περιορισμός της έντασης μέχρι την κάλπη, προς τα έξω καλλιεργείται ένα δίλημμα απόλυτης στοίχισης. Οικονομική απομόνωση της Τεχεράνης, πίεση στους εμπορικούς εταίρους της και προειδοποίηση προς τους συμμάχους ότι η ουδετερότητα στενεύει.

Και μετά ήρθαν οι πύραυλοι

Η αντίφαση πέρασε από τη ρητορική στο πεδίο μέσα σε λίγες ώρες. Μετά τα νέα αμερικανικά πλήγματα σε ιρανικούς στόχους γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, η Τεχεράνη απάντησε με πυραύλους και drones εναντίον αμερικανικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων και χωρών που φιλοξενούν αμερικανική παρουσία στην περιοχή.

Τα ξημερώματα της 3ης Σεπτεμβρίου, οι Ένοπλες Δυνάμεις του Κουβέιτ ανακοίνωσαν ότι τα συστήματα αεράμυνας αντιμετώπιζαν ιρανικές επιθέσεις με πυραύλους και drones. Το Al Jazeera μετέδωσε επίσης ότι ιρανικό drone προκάλεσε ζημιές σε κατοικημένο κτίριο στην πόλη του Κουβέιτ, χωρίς θύματα, ενώ η Τεχεράνη δήλωσε ότι στόχευσε αμερικανικά στρατιωτικά assets στο Κουβέιτ, στο Μπαχρέιν, στην Ιορδανία και στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Εδώ βρίσκεται το στρατηγικό πρόβλημα για τις μοναρχίες του Κόλπου. Η Ουάσιγκτον ζητά ολοένα πιο καθαρή πολιτική και οικονομική στοίχιση απέναντι στο Ιράν. Όμως πολλές από τις ίδιες χώρες φιλοξενούν αμερικανικές βάσεις. Όσο βαθύτερα εμπλέκονται στην αμερικανική στρατηγική πίεσης, τόσο περισσότερο οι εγκαταστάσεις στο έδαφός τους εντάσσονται στον χάρτη των ιρανικών αντιποίνων.

Το φρένο και το γκάζι

Η κυβέρνηση Τραμπ, λοιπόν, φαίνεται να επιχειρεί να κρατήσει τον πολιτικό χρόνο και τον στρατιωτικό χρόνο χωριστά. Θέλει να περιορίσει το κόστος της σύγκρουσης μέχρι την κάλπη του Νοεμβρίου, αλλά ταυτόχρονα συνεχίζει τις επιχειρήσεις, εντείνει την οικονομική πίεση και επιστρατεύει τη γλώσσα του «μαζί μας ή εναντίον μας» για να πειθαρχήσει τους συμμάχους.

Μόνο που η Τεχεράνη δεν έχει κανέναν λόγο να προσαρμόσει τον δικό της σχεδιασμό στο αμερικανικό εκλογικό ημερολόγιο. Και το Κουβέιτ έδειξε πόσο γρήγορα μπορεί να χαθεί ο έλεγχος του ρυθμού: ένα νέο αμερικανικό πλήγμα μπορεί να φέρει ιρανική απάντηση, η απάντηση να εμπλέξει ένα κράτος του Κόλπου και η επόμενη κίνηση να γίνει πριν προλάβει η Ουάσιγκτον να αποφασίσει αν την εξυπηρετεί πολιτικά.

Η κάλπη του Νοεμβρίου μπορεί να λειτουργεί ως φρένο στην κλίμακα του πολέμου. Η ίδια όμως η ρητορική και η στρατηγική των ΗΠΑ πατούν ταυτόχρονα το γκάζι της κλιμάκωσης.

Πηγές: Reuters, 2–3 Σεπτεμβρίου 2026· CNN NewsNight, 1 Σεπτεμβρίου 2026· Kuwait News Agency / Kuwait Armed Forces, 3 Σεπτεμβρίου 2026· Al Jazeera, 3 Σεπτεμβρίου 2026.