ΔΙΕΘΝΉ · ΕΠΙΚΑΙΡΌΤΗΤΑ

Ελλάδα 2.0: Το χρονόμετρο σταμάτησε — τώρα αρχίζει ο πραγματικός έλεγχος

ΡΕΠΟΡΤΑΖ Η 31η Αυγούστου 2026 πέρασε και μαζί της έκλεισε το βασικό χρονικό παράθυρο του Ταμείου Ανάκαμψης. Σύμφωνα με την ευρωπαϊκή διαδικασία, όλα τα ορόσημα

The Noèma n&m · 01/09/2026 · HERMIS

ΡΕΠΟΡΤΑΖ

Η 31η Αυγούστου 2026 πέρασε και μαζί της έκλεισε το βασικό χρονικό παράθυρο του Ταμείου Ανάκαμψης. Σύμφωνα με την ευρωπαϊκή διαδικασία, όλα τα ορόσημα και οι στόχοι που θα χρησιμοποιηθούν για θετική αξιολόγηση πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί έως αυτή την ημερομηνία. Μετά την 31η Αυγούστου δεν μπορούν να δημιουργηθούν εκ των υστέρων νέες επιλέξιμες ολοκληρώσεις.

Αυτό δεν σημαίνει ότι σταματά η διοικητική διαδικασία. Τα κράτη-μέλη μπορούν να υποβάλουν τα τελικά αιτήματα πληρωμής έως τις 30 Σεπτεμβρίου και οι τελικές εκταμιεύσεις μπορούν να συνεχιστούν έως το τέλος του έτους. Η κρίσιμη διάκριση όμως είναι ότι τα αποδεικτικά στοιχεία που θα κατατεθούν τον Σεπτέμβριο πρέπει να αφορούν ολοκλήρωση που είχε ήδη επιτευχθεί έως τις 31 Αυγούστου.

Για την Ελλάδα, η τελική αναθεώρηση του σχεδίου εγκρίθηκε από το ECOFIN στις 27 Αυγούστου 2026, μόλις τέσσερις ημέρες πριν από τη λήξη της προθεσμίας. Ήδη από την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής της 23ης Ιουλίου προέκυπτε ότι η ελληνική αναθεώρηση αφορούσε 111 μέτρα. Μεταξύ των αλλαγών υπήρχαν αφαιρέσεις έργων λόγω τεχνικών δυσκολιών, μεταβολές εξαιτίας καθυστερήσεων στις δημόσιες συμβάσεις και προσαρμογές επειδή η ζήτηση αποδείχθηκε χαμηλότερη από την αρχικά προβλεπόμενη.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το μέτρο 16892 για τον προαστιακό της Δυτικής Αττικής, για το οποίο ζητήθηκε αφαίρεση λόγω απρόβλεπτων τεχνικών δυσκολιών. Το παράδειγμα δείχνει γιατί το πραγματικό ερώτημα μετά τη λήξη της προθεσμίας δεν είναι απλώς «πόσα χρήματα απορροφήθηκαν».

ΣΧΟΛΙΟ

Η απορρόφηση χρημάτων και η ολοκλήρωση φυσικού αντικειμένου δεν είναι το ίδιο πράγμα. Ένα πρόγραμμα μπορεί να έχει υψηλή χρηματοδοτική εκτέλεση και ταυτόχρονα να έχει αλλάξει σημαντικά ως προς το τι είχε αρχικά υποσχεθεί ότι θα παραδώσει.

Γι’ αυτό ο ουσιαστικός έλεγχος του Ελλάδα 2.0 αρχίζει τώρα. Όχι με το ποσοστό απορρόφησης, αλλά με μια μηχανική σύγκριση τεσσάρων επιπέδων: αρχικό σχέδιο, διαδοχικές αναθεωρήσεις, τελικό Annex και πραγματικά παραδοτέα που είχαν ολοκληρωθεί έως τις 31 Αυγούστου.

Οι 111 αλλαγές που καταγράφονταν ήδη τον Ιούλιο δεν σημαίνουν 111 αποτυχίες και δεν πρέπει να παρουσιάζονται έτσι. Σημαίνουν όμως ότι το τελικό πρόγραμμα δεν είναι ίδιο με αυτό που είχε αρχικά εγκριθεί. Η αξία του ελέγχου βρίσκεται ακριβώς στη διαφορά ανάμεσα στις αρχικές δεσμεύσεις και στο τελικό αποτύπωμα.

Από εδώ και πέρα το Noèma θα κοιτάξει όχι μόνο τι δηλώνεται ως «ολοκληρωμένο», αλλά ποιο έργο αφαιρέθηκε, ποιο μετακινήθηκε, ποιο άλλαξε στόχο και ποιο παραδόθηκε πράγματι εντός προθεσμίας. Εκεί θα φανεί η πραγματική εικόνα του Ελλάδα 2.0.