«Economic D-Day»: Ο Bessent ετοιμάζει οικονομικό αποκλεισμό του Ιράν.

O πραγματικός στόχος βρίσκεται έξω από την Τεχεράνη.

The Noèma n&m · 24/08/2026 · HERMIS

O πραγματικός στόχος βρίσκεται έξω από την Τεχεράνη

Η Ουάσιγκτον υπόσχεται τη «μεγαλύτερη χρηματοπιστωτική επίθεση που οργανώθηκε ποτέ εναντίον αντιπάλου». Οι λεπτομέρειες θα παρουσιαστούν σήμερα από τον Αμερικανό υπουργό Οικονομικών Scott Bessent. Μέχρι τότε, το σημαντικότερο στοιχείο είναι ήδη σαφές: οι νέες κυρώσεις δεν σχεδιάζονται μόνο εναντίον του Ιράν, αλλά εναντίον όσων εξακολουθούν να συναλλάσσονται μαζί του. Και εκεί βρίσκεται το πραγματικό ρίσκο της επιχείρησης.

Ο Scott Bessent επέλεξε μια ιστορικά φορτισμένη έκφραση για την επόμενη φάση της αμερικανικής σύγκρουσης με το Ιράν:

«Economic D-Day».

Σε άρθρο του στους Financial Times, ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών προανήγγειλε αυτό που χαρακτήρισε «τη μεγαλύτερη χρηματοπιστωτική επίθεση που οργανώθηκε ποτέ εναντίον αντιπάλου», υποστηρίζοντας ότι μετά τη στρατιωτική πίεση των προηγούμενων μηνών η κυβέρνηση Trump περνά τώρα στο «endgame»: την οικονομική απομόνωση της Τεχεράνης.

Οι ακριβείς κυρώσεις δεν έχουν ακόμη δημοσιοποιηθεί. Ο Bessent έχει προγραμματίσει συνέντευξη Τύπου για σήμερα, Δευτέρα 24 Αυγούστου, στις 2 μ.μ. ώρα Ουάσιγκτον — 21:00 ώρα Ελλάδας — όπου έχει υποσχεθεί να παρουσιάσει συγκεκριμένα τι πρόκειται να κάνει η αμερικανική κυβέρνηση.

Αυτό είναι κρίσιμο: μέχρι να εμφανιστούν οι πραγματικές αποφάσεις του Treasury και οι καταχωρίσεις του OFAC, το «D-Day» παραμένει πολιτική εξαγγελία, όχι ακόμη πλήρης εικόνα του μηχανισμού κυρώσεων.

Όσα όμως έχει ήδη πει ο Bessent δείχνουν προς τα πού κατευθύνεται.

Όχι μόνο το Ιράν — όσοι συναλλάσσονται μαζί του

Η νέα αμερικανική στρατηγική φαίνεται να επιδιώκει κάτι πολύ ευρύτερο από το πάγωμα επιπλέον ιρανικών περιουσιακών στοιχείων ή την προσθήκη μερικών δεκάδων εταιρειών στις μαύρες λίστες.

Ο Bessent έχει μιλήσει για «κάθε υπηρεσία, κάθε αρμοδιότητα και κάθε διαθέσιμο μέσο» της αμερικανικής κυβέρνησης με στόχο να κοπεί κάθε οικονομική γραμμή που εξακολουθεί να συνδέει το Ιράν με το διεθνές σύστημα.

Το Reuters αναφέρει ότι η επίθεση θα στοχεύει τους εμπορικούς εταίρους του Ιράν. Ο Bessent έχει προειδοποιήσει κυβερνήσεις που συνεχίζουν να συναλλάσσονται με την Τεχεράνη ότι θα πρέπει να υπολογίσουν τις συνέπειες της επιλογής τους.

Σε προηγούμενες δηλώσεις του ήταν ακόμη σαφέστερος για τη φιλοσοφία της επιχείρησης:

«Είστε μαζί μας ή εναντίον μας.»

Εάν αυτή η διατύπωση μετατραπεί σήμερα σε πραγματικό καθεστώς δευτερογενών κυρώσεων, η σύγκρουση αλλάζει επίπεδο.

Γιατί τότε το ερώτημα δεν θα είναι πλέον τι μπορούν να κάνουν οι ΗΠΑ στο ήδη βαριά κυρωμένο Ιράν.

Θα είναι τι είναι διατεθειμένες να κάνουν σε τρίτες χώρες που αρνούνται να διακόψουν τις σχέσεις τους με αυτό.

Ο ελέφαντας στο δωμάτιο λέγεται Κίνα

Και εδώ βρίσκεται το μεγαλύτερο τεστ για την αμερικανική εξαγγελία.

Η Κίνα παραμένει κρίσιμος αγοραστής ιρανικού πετρελαίου και, ταυτόχρονα, εισάγει περίπου το μισό πετρέλαιό της από την περιοχή του Κόλπου. Ο Bessent έχει ήδη ζητήσει από το Πεκίνο να συνεργαστεί με την αμερικανική προσπάθεια.

Η κινεζική απάντηση μέχρι στιγμής είναι αρνητική: εκπρόσωπος της πρεσβείας της Κίνας στην Ουάσιγκτον δήλωσε ότι «οι κυρώσεις και η πίεση δεν βοηθούν στην επίλυση του προβλήματος», επιμένοντας στη διπλωματική οδό.

Επομένως, όταν δημοσιευτεί το πακέτο, τα σημαντικότερα ονόματα δεν θα είναι απαραίτητα ιρανικά.

Θα πρέπει να κοιτάξουμε εάν εμφανίζονται κινεζικά διυλιστήρια, τράπεζες, ναυτιλιακές εταιρείες, ασφαλιστές, traders ή άλλοι μεγάλοι ενδιάμεσοι — και κυρίως ποιες κυρώσεις θα αντιμετωπίζουν όσοι συνεχίσουν να συναλλάσσονται μαζί τους.

Εκεί θα φανεί αν το «economic D-Day» είναι πράγματι μια προσπάθεια πλήρους οικονομικού αποκλεισμού ή μια εντυπωσιακή ονομασία για μια ακόμη επέκταση του υπάρχοντος sanctions regime.

Οι μέχρι τώρα αμερικανικές προειδοποιήσεις δείχνουν ότι η Ουάσιγκτον εξετάζει ολόκληρη την αλυσίδα που επιτρέπει στο Ιράν να εξακολουθεί να πραγματοποιεί διεθνείς συναλλαγές σε αγορές πετρελαίου, χρηματοπιστωτικές συναλλαγές και μεταφορές χρημάτων, νηολόγια πλοίων, θαλάσσιες μεταφορτώσεις καυσίμων και άλλα δίκτυα που χρησιμοποιούνται για την παράκαμψη των υφιστάμενων κυρώσεων.

Η φιλοδοξία επομένως είναι να χτυπηθεί όχι μόνο ο πωλητής αλλά ολόκληρη η υποδομή της συναλλαγής.

Και αυτό δημιουργεί ένα προφανές πρόβλημα: όσο περισσότερο η Ουάσιγκτον επεκτείνει την οικονομική επίθεση από το Ιράν προς τις επιχειρήσεις και τα κράτη που συναλλάσσονται μαζί του, τόσο περισσότερο μετατρέπει μια αμερικανοϊρανική σύγκρουση σε σύγκρουση γύρω από την εξωεδαφική ισχύ του αμερικανικού χρηματοπιστωτικού συστήματος.

Η ιρανική απάντηση ανεβάζει ακόμη περισσότερο την ένταση.

Ο Mohsen Rezaei, γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας, προειδοποίησε ότι εάν συνεχιστεί ο «οικονομικός πόλεμος», «ούτε μία σταγόνα πετρελαίου» δεν θα εξαχθεί μέσω του Στενού του Hormuz ή από οπουδήποτε στον Περσικό Κόλπο.

Πρόσθεσε μάλιστα ότι η Τεχεράνη θα θεωρήσει τη συμμετοχή ή υποστήριξη άλλου κράτους στον αμερικανικό οικονομικό πόλεμο ως εχθρική ενέργεια.

Ο υπουργός Εξωτερικών Abbas Araqchi, από την άλλη, χαρακτήρισε τις νέες αμερικανικές απειλές ένδειξη «απελπισίας» και υποστήριξε ότι οι κυρώσεις δεν πρόκειται να αναγκάσουν το Ιράν να υποχωρήσει.

Έτσι δημιουργείται ένας επικίνδυνος μηχανισμός αμοιβαίας πίεσης:

ΗΠΑ: πρόσβαση στο δολάριο και στο παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα.

Ιράν: πρόσβαση στη θαλάσσια αρτηρία του Περσικού Κόλπου.

Και ανάμεσά τους βρίσκονται Κίνα, κράτη του Κόλπου, traders, τράπεζες, ναυτιλιακές εταιρείες και τελικά η παγκόσμια αγορά ενέργειας.

Η ρητορική του Bessent είναι άκρως εντυπωσιακή. Ίσως σκόπιμα.

Αλλά το εάν πρόκειται πράγματι για «τη μεγαλύτερη χρηματοπιστωτική επίθεση στην ιστορία» δεν μπορεί να κριθεί από μια συνέντευξη Τύπου ή από έναν τίτλο στους Financial Times αλλά θα κριθεί από τη λίστα που θα παρουσιάσει.

Εάν η Ουάσιγκτον χτυπήσει μικρές εταιρείες, shadow-fleet πλοία και περιφερειακούς μεσάζοντες που έχουν περιορισμένη έκθεση στο αμερικανικό χρηματοπιστωτικό σύστημα, θα έχουμε μια σκληρότερη εκδοχή μιας ήδη γνωστής πολιτικής.

Εάν όμως επιχειρήσει να επιβάλει πραγματικό κόστος σε μεγάλες κινεζικές οικονομικές οντότητες και σε κράτη που αρνούνται να ευθυγραμμιστούν, τότε το «Economic D-Day» θα αφορά πολύ περισσότερους από το Ιράν.

Στις 21:00 ώρα Ελλάδας, όταν ο Bessent ανοίξει τα χαρτιά του, αυτό που πρέπει να κοιτάξουμε είναι όχι πόσα ονόματα έχει η λίστα αλλά ποια ονόματα τόλμησε να βάλει μέσα.