
325 εκατ. βαρέλια αργότερα, η Ευρώπη φοβάται ακόμη τον χειμώνα
Η Ευρώπη έχει καύσιμα. Το πρόβλημα είναι η τιμή

Φωτογραφία: Darya Grey_Owl / Pexels.
Περισσότερο από το 80% της μεγάλης παρέμβασης του Μαρτίου έχει ήδη βγει από τα στρατηγικά αποθέματα. Οι G7 αποφασίζουν άλλα 100 εκατ. βαρέλια και δίνουν προτεραιότητα στο diesel. Η Ευρώπη δεν αντιμετωπίζει σήμερα άμεσο πρόβλημα επάρκειας, αλλά μπαίνει στον χειμώνα με επίμονη πίεση στις τιμές και μια παγκόσμια αγορά καυσίμων που παραμένει εύθραυστη.
Τα 325 εκατομμύρια βαρέλια δεν ήταν αρκετά για να τελειώσει η κρίση.
Από τα 400 εκατ. βαρέλια πετρελαίου και πετρελαϊκών προϊόντων που είχαν δεσμευθεί να απελευθερώσουν οι χώρες του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας τον Μάρτιο, περίπου 325 εκατ. έχουν ήδη διοχετευθεί στην αγορά. Περισσότερο από το 80%.
Ο επικεφαλής του IEA Fatih Birol ενημέρωσε τους ηγέτες της G7 στις 2 Οκτωβρίου ότι η παρέμβαση συνέβαλε ουσιαστικά στην κάλυψη του κενού προσφοράς και στη σταθεροποίηση των αγορών. Αλλά το πρόβλημα δεν έχει εξαφανιστεί.
Το πρόβλημα λέγεται diesel
Οι εξαγωγές αργού από τη Μέση Ανατολή έχουν ανακάμψει σημαντικά. Οι ροές των διυλισμένων προϊόντων όμως παραμένουν, σύμφωνα με τον IEA, σοβαρά περιορισμένες. Και οι ουκρανικές επιθέσεις σε ρωσικά διυλιστήρια προσθέτουν ακόμη μεγαλύτερη πίεση ειδικά στην αγορά diesel.
Αυτό εξηγεί γιατί η νέα παρέμβαση των G7 δεν αφορά απλώς περισσότερο πετρέλαιο.
Στις 2 Οκτωβρίου οι ηγέτες αποφάσισαν συντονισμένη απελευθέρωση 100 εκατ. επιπλέον βαρελιών σε διάστημα τεσσάρων μηνών, με σημαντική ποσότητα diesel να βγαίνει εμπροσθοβαρώς μέσα στις πρώτες 20 ημέρες.
Παράλληλα συμφώνησαν να συντονίσουν τις περιόδους συντήρησης των διυλιστηρίων τους ώστε να αποφεύγεται ταυτόχρονη απώλεια παραγωγικής δυναμικότητας και να αυξηθεί προσωρινά η αξιοποίησή τους όπου αυτό είναι εφικτό.
Η Ευρώπη έχει καύσιμα. Το πρόβλημα είναι η τιμή
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιμένει ότι ο εφοδιασμός της ΕΕ με diesel παραμένει προς το παρόν σταθερός. Ταυτόχρονα όμως αναγνωρίζει ότι οι τιμές παραμένουν υψηλές λόγω της στενότητας της παγκόσμιας αγοράς.
Στα τέλη Σεπτεμβρίου η Επιτροπή κατέγραφε τα εμπορικά αποθέματα στον κόμβο Amsterdam–Rotterdam–Antwerp κάτω από τον μέσο όρο της τελευταίας πενταετίας, ενώ τα ευρωπαϊκά διυλιστήρια λειτουργούσαν κοντά στη μέγιστη δυναμικότητά τους. Τα έκτακτα αποθέματα της ΕΕ, από την άλλη, παρέμεναν σε υψηλά επίπεδα και διαθέσιμα σε περίπτωση νέας διαταραχής.
Η ίδια η Κομισιόν ξεκαθαρίζει ότι δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή άμεση ανησυχία για την ασφάλεια εφοδιασμού τον χειμώνα 2026–2027. Αυτό όμως δεν σημαίνει φθηνή ενέργεια: η εξάρτηση της Ευρώπης από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα εξακολουθεί να μεταφέρει τις διεθνείς αναταράξεις γρήγορα στους ευρωπαϊκούς λογαριασμούς.
Και τώρα άλλα 100 εκατομμύρια
Υπάρχει εδώ ένα μέγεθος που αξίζει προσοχής. Τον Μάρτιο αποφασίστηκε η απελευθέρωση 400 εκατ. βαρελιών. Μέχρι τις αρχές Οκτωβρίου είχαν ήδη βγει περίπου 325 εκατομμύρια. Και τώρα οι G7 προχωρούν σε νέα συντονισμένη κίνηση 100 εκατ. βαρελιών, ενώ αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο πρόσθετης απελευθέρωσης diesel εφόσον χρειαστεί.
Τα στρατηγικά αποθέματα κάνουν ακριβώς τη δουλειά για την οποία δημιουργήθηκαν: αγοράζουν χρόνο όταν η αγορά διαταράσσεται. Δεν δημιουργούν όμως νέα παραγωγική ικανότητα και δεν λύνουν από μόνα τους το πρόβλημα των στενών διυλιστικών περιθωρίων ή μιας παρατεταμένης γεωπολιτικής κρίσης.
Και κάποια στιγμή τα βαρέλια που βγαίνουν από τις αποθήκες πρέπει να επιστρέψουν σε αυτές. Γι’ αυτό και οι G7 ζήτησαν από τον IEA έκθεση μέσα σε 20 ημέρες που θα περιλαμβάνει προτάσεις και για την αναπλήρωση των αποθεμάτων.
Τα αποθέματα αγοράζουν χρόνο
Η Ευρώπη δεν βρίσκεται σήμερα χωρίς diesel. Η ίδια η Κομισιόν το ξεκαθαρίζει.
Βρίσκεται όμως αντιμέτωπη με μια παγκόσμια αγορά στην οποία τα διυλισμένα προϊόντα παραμένουν ακριβά, η κρίση στο Στενό του Ορμούζ εξακολουθεί να αποτελεί πηγή κινδύνου και τα στρατηγικά αποθέματα χρησιμοποιούνται ξανά ως ανάχωμα απέναντι στις αναταράξεις της αγοράς.
Αυτό αλλάζει και το πραγματικό ερώτημα για τον χειμώνα. Δεν είναι αν υπάρχουν ακόμη βαρέλια στις δεξαμενές. Είναι πόσο χρόνο μπορούν να αγοράσουν αυτά τα βαρέλια — και σε ποια τιμή θα φτάσει τελικά αυτός ο χρόνος στον Ευρωπαίο καταναλωτή.





ΠΗΓΕΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ
International Energy Agency (IEA) · European Commission, DG Energy · G7 Leaders’ Statement on Global Energy Security and Market Stability / European Council.
ΣΥΝΕΧΙΣΕ ΣΤΟ HERMIS




