Ποιος ζήτησε να μη προβληθεί το NAZA στις 7 Οκτωβρίου;
Οι προβολές του NAZA που είχαν προγραμματιστεί για τις 7 Οκτωβρίου δεν θα πραγματοποιηθούν.
NAZA — Επίσημη αφίσα / promotional artwork. Credit: The Guardian / JW Films / mk2 Films.
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ
Το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης αποδίδει στους δημιουργούς του πολυσυζητημένου ντοκιμαντέρ το αίτημα να αναβληθούν οι προβολές της 7ης Οκτωβρίου «σε ένδειξη σεβασμού προς τα θύματα» της επίθεσης της Χαμάς. Οι Yuval Abraham και Rachel Szor έχουν πράγματι μιλήσει ξεκάθαρα για τα θύματα εκείνης της ημέρας. Εκείνο που δεν έχουμε ακόμη είναι η δική τους δημόσια δήλωση ότι ζήτησαν αυτή την αναβολή. Το κενό σημείο δεν είναι αμελητέο.
Οι προβολές του NAZA που είχαν προγραμματιστεί για τις 7 Οκτωβρίου δεν θα πραγματοποιηθούν.
Στις 5 Οκτωβρίου το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης δημοσίευσε μια εξαιρετικά σύντομη ανακοίνωση: «Κατόπιν αιτήματος των σκηνοθετών και σε ένδειξη σεβασμού προς τα θύματα της τρομοκρατικής επίθεσης της Χαμάς το 2023…» Σύμφωνα με το ίδιο κείμενο, οι ελληνικές εταιρείες διανομής Filmtrade και Tanweer αναβάλλουν όλες τις προγραμματισμένες προβολές της ταινίας στις 7 Οκτωβρίου.
Η διατύπωση φαίνεται σαφής. Η προέλευσή της, όμως, χρειάζεται περισσότερη διαφάνεια.
Μέχρι τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές, το THE NOÈMA δεν έχει εντοπίσει δημόσια τοποθέτηση των δύο σκηνοθετών, Yuval Abraham και Rachel Szor, στην οποία να δηλώνουν οι ίδιοι ότι ζήτησαν την αναβολή των προβολών της 7ης Οκτωβρίου ή να εξηγούν με δικά τους λόγια γιατί το έκαναν.
Αυτό δεν σημαίνει ότι το αίτημα δεν υπήρξε. Σημαίνει κάτι πολύ απλούστερο: προς το παρόν γνωρίζουμε ότι υπήρξε επειδή τρίτοι μάς λένε ότι υπήρξε.
Και οι τρίτοι δεν δίνουν όλοι ακριβώς την ίδια εικόνα της διαδρομής του.
Η LiFO αναφέρει ότι εκπρόσωπος του Φεστιβάλ δήλωσε πως το Φεστιβάλ έλαβε σχετική οδηγία από τις εταιρείες διανομής και ότι αυτή αναμενόταν να εφαρμοστεί πανευρωπαϊκά. Στο ίδιο ρεπορτάζ αναφέρεται, με παραπομπή στο ολλανδικό NOS, ότι οι δημιουργοί ζητούσαν να αποφεύγονται προβολές στις 6, 7 και 8 Οκτωβρίου λόγω φόβων για την ασφάλεια.
Ρεπορτάζ του Dnews προσθέτει έναν ακόμη κρίκο: σύμφωνα με τις ελληνικές εταιρείες διανομής, το κείμενο που στάλθηκε στις αίθουσες είχε συνταχθεί από τις εταιρείες παραγωγής MK2 και Guardian «σε συνεννόηση με τους σκηνοθέτες».
Η Εφημερίδα των Συντακτών, από την πλευρά της, σημειώνει ότι δεν εντόπισε σχετική ανακοίνωση στις ιστοσελίδες Filmtrade και Tanweer και επικαλείται δικές της πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες οι σκηνοθέτες ζήτησαν να μη γίνει η προβολή για να αποφευχθούν πιθανά επεισόδια.
Έχουμε λοιπόν μια αρκετά ισχυρή δημοσιογραφική αλυσίδα. Δεν έχουμε ακόμη τον τελευταίο κρίκο: τους ίδιους τους δημιουργούς να το λένε δημοσίως.
Τι λένε, πάντως, οι ίδιοι για την 7η Οκτωβρίου
Εδώ τα πράγματα είναι πολύ καθαρότερα. Ο Abraham και η Szor δεν έχουν αποφύγει την 7η Οκτωβρίου στις δημόσιες παρεμβάσεις τους.
Στην πρόσφατη πρεμιέρα του NAZA στη Νέα Υόρκη, ο Abraham χαρακτήρισε τη σφαγή της 7ης Οκτωβρίου απολύτως αδικαιολόγητη. Ταυτόχρονα απέρριψε τη λογική σύμφωνα με την οποία η ενσυναίσθηση προς τα ισραηλινά θύματα συνεπάγεται απουσία ενσυναίσθησης προς τους Παλαιστινίους. Η χαρακτηριστική διατύπωσή του ήταν ότι «we should all refuse to play this zero-sum game» — πρέπει όλοι να αρνηθούμε αυτό το παιχνίδι μηδενικού αθροίσματος.
Στο επίσημο σημείωμα των σκηνοθετών για το NAZA, οι Abraham και Szor εξηγούν ότι δημιούργησαν την ταινία επειδή αισθάνονταν, ως Ισραηλινοί κινηματογραφιστές και δημοσιογράφοι, υποχρεωμένοι να εξετάσουν τους μηχανισμούς πίσω από τη μαζική δολοφονία Παλαιστινίων αμάχων για την οποία θεωρούν υπεύθυνη τη χώρα τους. Αναφέρουν επίσης ρητά ότι μεγάλο μέρος της έρευνάς τους άρχισε τους μήνες μετά τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου.
Άρα η δημόσια θέση των δημιουργών δεν χρειάζεται να κατασκευαστεί για λογαριασμό τους. Την έχουν διατυπώσει οι ίδιοι: η αναγνώριση της φρίκης της 7ης Οκτωβρίου και η καταγγελία όσων ακολούθησαν στη Γάζα δεν αποτελούν, στη δική τους επιχειρηματολογία, αμοιβαία αποκλειόμενες θέσεις.
Μια ανακοίνωση που χρειάζεται μία ακόμη απάντηση
Ακριβώς γι’ αυτό η ανακοίνωση του Φεστιβάλ δημιουργεί ένα εύλογο δημοσιογραφικό ερώτημα.
Όταν αποδίδεται σε δύο δημιουργούς μιας τόσο πολιτικά φορτισμένης ταινίας ένα συγκεκριμένο αίτημα —και μάλιστα ένα αίτημα που αφορά την ίδια την προβολή του έργου τους σε μια ημερομηνία τεράστιου συμβολικού βάρους— θα ήταν χρήσιμο να γνωρίζουμε ποια ακριβώς είναι η πρωτογενής πηγή του αιτήματος και ποια η ακριβής διατύπωσή του.
Ζήτησαν οι Abraham και Szor να μη γίνει καμία προβολή στις 7 Οκτωβρίου; Ζήτησαν να μη γίνουν προβολές στις 6, 7 και 8 Οκτωβρίου; Ήταν ο λόγος αποκλειστικά ο «σεβασμός προς τα θύματα», όπως αναφέρει η ελληνική ανακοίνωση; Υπήρχε παράλληλα ζήτημα ασφαλείας, όπως αναφέρουν δημοσιεύματα; Και, κυρίως, υπάρχει γραπτή δήλωση ή οδηγία των δημιουργών ή των παραγωγών που μπορεί να δημοσιοποιηθεί;
Δεν πρόκειται για αμφισβήτηση μιας πληροφορίας επειδή δεν μας αρέσει. Πρόκειται για τον απλούστερο κανόνα της δημοσιογραφίας: όταν μια θέση αποδίδεται σε κάποιον, πρώτα αναζητούμε τη δική του φωνή.
Μέχρι αυτή να υπάρξει δημόσια, η ακριβής διατύπωση είναι μία: Το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης αναφέρει ότι η αναβολή έγινε κατόπιν αιτήματος των σκηνοθετών.
Όχι: «Οι σκηνοθέτες ανακοίνωσαν ότι ζήτησαν την αναβολή».
Η διαφορά μπορεί να μοιάζει μικρή. Στη δημοσιογραφία, όμως, είναι όλη η ιστορία.
Πρόσφατα στην ίδια κατηγορία
ΠΗΓΕΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ
Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης · La Biennale di Venezia · The Guardian · LiFO · Εφημερίδα των Συντακτών · Dnews.
ΣΥΝΕΧΙΣΕ ΣΤΟ METALEXIS
ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ →
