Από τις υπερπαραγωγές της Marvel στην απουσία της κλασικής αφήγησης
📽 Οι Νέες Τάσεις: Σινεμά σε υπερταχύτητα
Τα τελευταία 15–20 χρόνια, το σινεμά έχει μεταμορφωθεί από χώρο εσωτερικής εμπειρίας και βαθιάς ταύτισης, σε φαντασμαγορικό υπερθέαμα. Οι υπερήρωες δεν είναι πλέον genre, αλλά η νόρμα.
Τα σίκουελ, πρίκουελ, reboots αντικατέστησαν το πρωτότυπο σενάριο και ο θεατής βομβαρδίζεται από εικόνα, ήχο, ένταση — λιγότερο αφήγηση, περισσότερο feedback loop.
Η Marvel (και αντίστοιχα κινηματογραφικά σύμπαντα) δεν “κατέστρεψαν” το σινεμά. Αλλά το μετατόπισαν. Το έκαναν κατανάλωση franchise – όχι ψυχική εμπειρία.
Όταν λέμε για έλλειψη του “Κλασικού” Κινηματογράφου δεν μιλάμε για “παλιό καλό σινεμά” από νοσταλγία.
Μιλάμε απλά για Ταινίες με αρχή–μέση–τέλος, όχι επεισόδια. Ψάχνουμε Ήρωες με ένα, έστω στοιχειώδες, συναισθηματικό βάθος, όχι power set. Και, φυσικά, για Σενάρια με πολιτισμική και κοινωνική ενσωμάτωση. Κοντολογίς, για έναν κινηματογράφο που σε κάνει να σκέφτεσαι και να νιώθεις, χωρίς να σου φωνάζει.
Η αλήθεια είναι ότι παρουσιάζονται κατά διαστήματα παραγωγές που προσπαθούν πάνω σε αυτό το μοτίβο, όπως, τελευταία το “Aftersun” (2022), “The Zone of Interest” (2023), “Anatomy of a Fall” (2023),”Perfect Days” (2023), “Monster” (2023) και λίγες ακόμα τη δεκαετία 2010-2020. Το κοινό τους; Μικρό. Η διανομή τους; Ανεπαρκής.
Η νέα τάση στο σινεμά
Η νέα τάση, όπως όλες οι τάσεις, ειδικά στην Τέχνη και, μάλιστα στην πλέον δημοφιλή των τελευταίων 100 χρόνων, διαμορφώνει κοινό, αφήνει αποτύπωμα στην κοινωνία.
- Τι κοινωνικό αποτύπωμα αφήνει η νέα τάση, όταν μάλιστα το σινεμά πάντα επηρέαζε τις κοινωνίες και τώρα, με τα νέα, δυναμικά μέσα προώθησης, η επίδρασή του, όπως όλες οι επιδράσεις γίνεται «αδιάκριτα και μαζικοποιημένα;»
- Όταν ο «υπερηρωισμός» λειτουργεί ως πολιτισμικό πρότυπο και διαρκώς ενισχύεται η ιδέα πως τα προβλήματα λύνονται “ατομικά;”
- Όταν εξαφανίζεται η εμπιστοσύνη στη συλλογικότητα, στους θεσμούς, στην ενσυναίσθηση;
Η ψυχαγωγία ορίζεται από «ήρωες» που σώζουν τον κόσμο με βία και η βία είναι ο δρόμος για την απόλυτη εξουσία.
Κάπως έτσι,το σοκ έγινε πιο “εύπεπτο”, η αγωνία, η μάχη, η σφαγή καλλιεργούν μια αισθητική χωρίς συναισθηματικό κόστος και ο Μιθριδατισμός που διακατέχειμέρος της ανθρώπινης φύσης, οδηγεί τον θεατή να συνηθίζει το απάνθρωπο.
Πλέον ο θεατής δεν αφήνεται να «νιώσει» – μόνο να «αντιδράσει».
Η ταχύτητα, «Cuts» κάθε 3 δευτερόλεπτα, ήχος παντού, φωτισμός παντού, είναι η νέα κανονικότητα εις βάρος του «κινηματογραφικού χρόνου».
Όμως, το σινεμά δεν “τελειώνει”. Μεταλλάσσεται και εξελίσσεται, όπως κάθε μορφή Τέχνης είναι «εν κινήσει».
Αλλά αν κάτι χρειάζεται σήμερα, είναι λίγος ακόμα χώρος για την απλή, καλή αφήγηση, το συναισθηματικό βάθος, τη μουσική, την ατάκα, το στυλ που δόξασε η 7η Τέχνη και τα Ιερά Τέρατα με τις αξέχαστες ερμηνείες…
Φυσικά υπάρχουν νέοι δημιουργοί που αποφεύγουν τις φόρμες streaming. Σκηνοθέτες που αντέχουν χωρίς CGI (εικόνες που παράγονται από υπολογιστή). Αίθουσες που υποστηρίζουν το “μικρό” — όχι μόνο το σίγουρο box office.
🎬 Δεν χρειαζόμαστε μόνο σινεμά που εντυπωσιάζει.Χρειαζόμαστε σινεμά που μας κάνει ανθρώπους ξανά.¨
