Νίκος Κοροβέσης: «Η Ηλεία μπορεί να πετύχει αρκεί να κρατήσουμε ρυθμό, συνεργασία και καθημερινή προσήλωση χωρίς εκπτώσεις, στο αποτέλεσμα».
Στον δημόσιο λόγο της Ηλείας υπάρχει μια ιδιότυπη συμφωνία σιωπής: όλοι μιλούν για «ανάπτυξη», σχεδόν κανείς όμως δεν επιμένει στο πώς. Η λέξη επαναλαμβάνεται με τέτοια ευκολία, ώστε συχνά χάνει το βάρος της και γίνεται ένα περίβλημα χωρίς περιεχόμενο.
Στο «The Noema n&m» δεν μας απασχολούν οι εύκολες απαντήσεις ούτε τα γενικόλογα οράματα. Αναζητούμε τη λεπτή γραμμή ανάμεσα στο ρεαλιστικό και στο αναγκαίο, εκεί όπου η πολιτική παύει να είναι ρητορική και γίνεται πράξη.
Με αυτό το βλέμμα συνομιλούμε σήμερα με τον Νίκο Κοροβέση, Αντιπεριφερειάρχη Π.Ε. Ηλείας. Έναν άνθρωπο που κινείται σε έναν ρόλο συχνά αόρατο για τον μέσο πολίτη, αλλά καθοριστικό για τη μορφή που παίρνει η τοπική πραγματικότητα.
Χρηματοδοτήσεις, κρίσιμα έργα υποδομής, πολιτισμός, τουρισμός, πρόληψη — λέξεις που ακούγονται τεχνικές, σχεδόν ουδέτερες, αλλά στην πράξη καθορίζουν την καθημερινή ζωή μιας ολόκληρης περιοχής.
Η συζήτηση που ακολουθεί δεν επιδιώκει την ευγένεια της θέσης ούτε την ασφάλεια της τυπικής αντιπαράθεσης. Στόχος μας είναι να αποτυπώσουμε πού βρίσκεται πραγματικά η Ηλεία σήμερα, ποια έργα αφήνουν ουσιαστικό αποτύπωμα και να εξετάσουμε τι σημαίνει «ευθύνη», όχι ως λέξη, αλλά ως πράξη — σε έναν τόπο όπου οι πολίτες ζητούν λύσεις και όχι διαβεβαιώσεις…
Στο «The Noema n&m» πιστεύουμε ακράδαντα πως η γνήσια συζήτηση μπορεί να είναι και αιχμηρή και παραγωγική και κυρίως, πως η περιοχή αξίζει για να ειπωθούν τα πράγματα με το όνομά τους…
Κύριε Κοροβέση, αν η Ηλεία ήταν startup που έχει επιβιώσει από αλλεπάλληλες κρίσεις, θα επενδύατε σε αυτή; Και σε ποιο σημείο θα ζητούσατε αλλαγή διοίκησης;
Ναι, θα επένδυα. Όχι επειδή όλα λειτουργούν ιδανικά, αλλά ακριβώς επειδή η Ηλεία είναι ένα υποτιμημένο asset με ισχυρά θεμελιώδη: γεωγραφική θέση, μοναδικό πολιτιστικό κεφάλαιο, πρωτογενή παραγωγή και ανθρώπους με αντοχές και προσαρμοστικότητα.
Αν ζητούσα αλλαγή «διοίκησης», δεν θα το έκανα με την έννοια των προσώπων, αλλά με την έννοια της κουλτούρας. Για χρόνια λειτουργούσαμε σε καθεστώς διαχείρισης κρίσεων και όχι ανάπτυξης. Αυτό αλλάζει μόνο με ξεκάθαρη στοχοθεσία, μετρήσιμα αποτελέσματα και λογοδοσία. Δεν αρκεί να «τρέχουν πράγματα». Πρέπει να φαίνεται τι παράγεται και πότε. Και αυτό σήμερα αποτυπώνεται ήδη στον όγκο ώριμων έργων που υλοποιούνται ή έχουν δρομολογηθεί στην Ηλεία, με εξασφαλισμένες χρηματοδοτήσεις και σαφή χρονοδιαγράμματα.
‘’Όταν ένας τόπος έχει σε εξέλιξη και προγραμματισμό έργα εκατομμυρίων ευρώ αυτό δείχνει προοπτική!
Ποιο ήταν το σημείο καμπής όπου η Ηλεία έμεινε εκτός χάρτη;
Η κρίσιμη καμπή ήρθε όταν ο εθνικός σχεδιασμός άρχισε να αντιμετωπίζει την περιφέρεια αποσπασματικά και όχι ως ενιαίο σύστημα. Η Ηλεία δεν έμεινε πίσω επειδή υστέρησε σε δυνατότητες, αλλά επειδή υστέρησε σε συνδέσεις, υποδομές και συνέπεια πολιτικών αποφάσεων.
Όταν για χρόνια καθυστερούν κρίσιμες παρεμβάσεις σε εθνικό και επαρχιακό δίκτυο, όταν η προσβασιμότητα και η ασφάλεια μένουν πίσω, ο τόπος χάνει ανταγωνιστικότητα χωρίς να το καταλαβαίνει άμεσα. Σήμερα προσπαθούμε να καλύψουμε χαμένο έδαφος, με παρεμβάσεις μεγάλης κλίμακας στις μετακινήσεις και την οδική ασφάλεια, αλλά ο χρόνος που χάθηκε είχε πραγματικό κόστος σε ανάπτυξη.
Αν μπορούσατε να προχωρήσετε ένα έργο χωρίς να ρωτήσετε κανέναν, ποιο θα ήταν;
Ένα ολοκληρωμένο, ενιαίο σχέδιο αντιπλημμυρικής και αντιπυρικής θωράκισης, με επιστημονικό σχεδιασμό, πρόληψη και σταθερή συντήρηση. Όχι αποσπασματικές παρεμβάσεις, αλλά πρόγραμμα με προτεραιότητες, καθαρή ιεράρχηση και μόνιμο μηχανισμό παρακολούθησης.
Δεν το λέω θεωρητικά. Ήδη υλοποιούνται και έχουν υλοποιηθεί παρεμβάσεις σε ποταμούς και χειμάρρους της Ηλείας με σημαντικούς προϋπολογισμούς. Το ζητούμενο όμως είναι η συνέχεια και η ενιαία λογική. Τα έργα πρόληψης δεν κόβουν κορδέλες, αλλά προστατεύουν ζωές, περιουσίες και τον ίδιο τον παραγωγικό ιστό. Και εκεί κρίνεται η σοβαρότητα της πολιτικής.
‘’Όλοι συμφωνούν ότι «η Ηλεία αξίζει περισσότερα», αλλά κανείς δεν μιλά για αρμοδιότητες και ευθύνη υλοποίησης.
Πότε καταλαβαίνετε ότι η Ηλεία γίνεται «φολκλόρ» στις συναντήσεις της Αθήνας;
Όταν η συζήτηση μένει στο συναίσθημα και δεν περνά στη δέσμευση. Όταν όλοι συμφωνούν ότι «η Ηλεία αξίζει περισσότερα», αλλά κανείς δεν μιλά για χρονοδιαγράμματα, χρηματοδότηση, αρμοδιότητες και ευθύνη υλοποίησης.
Η διαφορά φαίνεται όταν πηγαίνεις με ώριμα έργα, με συμβάσεις σε εξέλιξη και με χρηματοδοτήσεις που τρέχουν. Εκεί η συζήτηση αλλάζει επίπεδο.
Ποιο ήταν το πιο δύσκολο «όχι» που είπατε;
Όταν χρειάστηκε να πω «όχι» σε αιτήματα ή έργα που είχαν κοινωνική αποδοχή, αλλά δεν ήταν ώριμα ή δεν είχαν ουσιαστικό αναπτυξιακό αποτύπωμα. Είναι δύσκολο να πας κόντρα στο πρόσκαιρα δημοφιλές, αλλά η εμπειρία δείχνει ότι το «ναι» χωρίς ωριμότητα καταλήγει σε καθυστερήσεις, ενστάσεις και τελικά απογοήτευση. Αν το ξαναζούσα, θα το έλεγα ξανά. Η πολιτική ευθύνη δεν είναι να ικανοποιείς τα πάντα, αλλά να προστατεύεις το αποτέλεσμα και τον χρόνο του τόπου.
Μετά το 2007, το 2021 και το 2023, η Ηλεία μοιάζει να ζει σε μια μόνιμη μετα-καταστροφική εποχή. Πιστεύετε ότι μπορεί να προστατευτεί πραγματικά από νέες καταστροφές;
Η απόλυτη προστασία δεν υπάρχει. Υπάρχει όμως η μείωση του ρίσκου, η πρόληψη και η ετοιμότητα. Το πρόβλημα δεν είναι μόνο τα φυσικά φαινόμενα, αλλά η ασυνέχεια.
Τα τελευταία χρόνια έχουν κατευθυνθεί σημαντικοί πόροι σε έργα αποκατάστασης και πρόληψης μετά από πυρκαγιές και πλημμύρες. Το στοίχημα είναι να μη λειτουργούμε μόνο εκ των υστέρων. Αν συνεχίσουμε αντιδραστικά, θα μετράμε ζημιές. Αν επενδύσουμε συστηματικά στον σχεδιασμό, μπορούμε να περιορίσουμε τις συνέπειες. Η συνεργασία μεταξύ των υπηρεσιών της Περιφερειακής Ενότητας αλλά και των λοιπών εμπλεκόμενων φορέων είναι συνεχής και αποτελεσματική.
Αν κάποιος σας έδινε εκτελεστική εξουσία, ποιο θεσμικό εμπόδιο θα κατεδαφίζατε πρώτο;
Τη διάχυση ευθύνης. Όταν όλοι εμπλέκονται και κανείς δεν λογοδοτεί, τίποτα δεν προχωρά. Η ωρίμανση έργων και μελετών είναι σήμερα ένα από τα μεγαλύτερα στοιχήματα και εκεί φαίνεται αν υπάρχει διοίκηση ή απλή διαχείριση.
Η απλοποίηση δεν σημαίνει προχειρότητα. Σημαίνει καθαρούς ρόλους και σαφή γραμμή ευθύνης.
Όλοι ξέρουν την Αρχαία Ολυμπία, ελάχιστοι ξέρουν την Ηλεία. Ποιο brand θα θέλατε να βλέπετε γραμμένο στις αποσκευές των επισκεπτών; Γιατί δεν υπάρχει ακόμη;
Η Αρχαία Ολυμπία είναι ένα από τα ισχυρότερα παγκόσμια brands που διαθέτει η χώρα μας. Το στοίχημα για εμάς δεν είναι να το «αντικαταστήσουμε», αλλά να το αξιοποιήσουμε ως πύλη γνωριμίας με την Ηλεία και συνολικά με τη Δυτική Ελλάδα.
Το brand που θα ήθελα να βλέπω γραμμένο στις αποσκευές των επισκεπτών είναι το Olympian Land – Ολυμπιακή Γη, ένα όνομα που δεν περιορίζεται σε έναν αρχαιολογικό χώρο, αλλά περιγράφει έναν ολόκληρο τόπο, ένα σύνολο εμπειριών, αξιών και εικόνων. Η επιλογή αυτού του brand δεν είναι τυχαία. Η Ηλεία δεν είναι μόνο η Αρχαία Ολυμπία· είναι το φυσικό τοπίο, οι παραλίες, τα βουνά, η γαστρονομία, τα προϊόντα ΠΟΠ, οι άνθρωποι και η σύγχρονη πολιτιστική της ταυτότητα. Είναι ένας τόπος που συνδέει το παγκόσμιο με το αυθεντικό και το διαχρονικό με το βιωματικό. Αυτό ακριβώς εκφράζει το Olympian Land: έναν προορισμό εμπειρίας και όχι απλής επίσκεψης.
Το ερώτημα «γιατί δεν υπάρχει ακόμη» έχει μια ειλικρινή απάντηση. Τα ισχυρά τουριστικά brands δεν δημιουργούνται με μία καμπάνια ή ένα λογότυπο. Χτίζονται σταδιακά, μέσα από συνέπεια, επενδύσεις, υποδομές, συνεργασίες με την τοπική κοινωνία και – κυρίως – μέσα από την εμπειρία που τελικά βιώνει ο επισκέπτης. Τα τελευταία χρόνια έγιναν τα θεμέλια: κοινή στρατηγική, ενιαίο αφήγημα, στροφή σε θεματικές μορφές τουρισμού και ανάδειξη της Ηλείας ως προορισμού τεσσάρων εποχών.
Σήμερα μπορούμε να πούμε ότι το brand βρίσκεται στη φάση της ωρίμανσης. Όσο περισσότεροι επισκέπτες δεν έρχονται απλώς για να δουν την Αρχαία Ολυμπία αλλά για να μείνουν, να επιστρέψουν και να αφηγηθούν την εμπειρία τους, τόσο πιο γρήγορα η Ηλεία θα πάψει να είναι «ο τόπος δίπλα στην Ολυμπία» και θα καθιερωθεί ως προορισμός με σαφή ταυτότητα και διεθνή αναγνωρισιμότητα.
Αυτός είναι ο στόχος μας και σε αυτή την κατεύθυνση εργαζόμαστε συστηματικά.
Αν είχατε 30 δευτερόλεπτα να «πουλήσετε» την Ηλεία σε έναν απαιτητικό επενδυτή, τι θα λέγατε και τι θα αποκρύπτατε;
Θα μιλούσα για έναν τόπο με χώρο για ανάπτυξη χωρίς κορεσμό, με φυσικό και ανθρώπινο κεφάλαιο και σαφή κατεύθυνση. Όταν ένας τόπος έχει σε εξέλιξη ή σε προγραμματισμό έργα εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ σε υποδομές, περιβάλλον, υγεία και πολιτισμό, αυτό δείχνει προοπτική.
Αυτό που δεν θα τόνιζα είναι η γραφειοκρατία. Όχι για να την κρύψω, αλλά γιατί είναι δική μας υποχρέωση να τη μειώσουμε.
Η Ηλεία έχει θάλασσα, ιστορία, γη. Γιατί δεν έχει τουρισμό; Τι ακριβώς χάσαμε στη μετάφραση μεταξύ δυνατοτήτων και πραγματικότητας; Γιατί η Ηλεία δεν έχει τουρισμό;
Η Ηλεία δεν στερείται τουριστικών πόρων· στερήθηκε, για πολλά χρόνια, ενός συνεκτικού σχεδίου. Η θάλασσα, η ιστορία και η γη ήταν πάντα εδώ. Αυτό που έλειπε ήταν η σύνδεσή τους σε ένα ενιαίο, αναγνωρίσιμο και ανταγωνιστικό τουριστικό προϊόν.
Για δεκαετίες, ο τουρισμός στην Ηλεία αντιμετωπίστηκε αποσπασματικά. Χωρίς στρατηγική, χωρίς χωρικό σχεδιασμό, χωρίς σαφή στόχευση αγορών. Η Αρχαία Ολυμπία λειτουργούσε σχεδόν αποκλειστικά ως μονοήμερος προορισμός, αποκομμένος από την υπόλοιπη τοπική οικονομία, ενώ το μοντέλο «ήλιος και θάλασσα» αναπτύχθηκε χωρίς διαφοροποίηση, χωρίς ποιότητα και χωρίς επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου.
Αυτό που «χάθηκε στη μετάφραση» ήταν η μετάβαση από το πλεονέκτημα στην εμπειρία. Δεν αρκεί να έχεις φυσικό και πολιτιστικό κεφάλαιο· πρέπει να το μετατρέπεις σε λόγο επίσκεψης, σε παραμονή, σε κατανάλωση, σε επιστροφή. Χωρίς υποδομές, χωρίς επαγγελματισμό, χωρίς αφήγημα, οι δυνατότητες μένουν ανεκμετάλλευτες.
Τα τελευταία χρόνια επιχειρούμε συνειδητά να καλύψουμε αυτό το χαμένο έδαφος. Αλλάζουμε το μοντέλο, επενδύουμε στη θεματική διαφοροποίηση, στη σύνδεση του πρωτογενούς τομέα με τον τουρισμό, στην ανάδειξη της ενδοχώρας και στη δημιουργία συνθηκών για ποιοτικές ιδιωτικές επενδύσεις. Η ολοκλήρωση κρίσιμων υποδομών, όπως η Ολυμπία Οδός, δεν είναι απλώς συγκοινωνιακό έργο· είναι εργαλείο τουριστικής ανάπτυξης.
Η Ηλεία σήμερα δεν ξεκινά από το μηδέν, αλλά από μια αλήθεια: ότι ο τουρισμός δεν αναπτύσσεται από μόνος του. Χρειάζεται σχέδιο, συνέπεια και χρόνο. Και αυτή ακριβώς τη μετάβαση – από τις δυνατότητες στην πραγματικότητα – έχουμε επιλέξει ως πολιτική προτεραιότητα.
Το Κατάκολο δέχεται κρουαζιερόπλοια που βλέπουν τον νομό σαν ενδιάμεσο διάλειμμα. Τι θα έπρεπε να συμβεί για να γίνει προορισμός και όχι «στάση για καφέ»;
Με έργα στη χερσαία ζώνη, στον οδικό άξονα και στις υποστηρικτικές υποδομές, ώστε να αποκτήσει λόγο παραμονής. Η κρουαζιέρα φέρνει κόσμο. Ο προορισμός όμως κρατά τον επισκέπτη. Πάνω σε αυτή την προσέγγιση εστιάζουμε ως Περιφερειακή Αρχή.
Ποιο προσωπικό λάθος αναγνωρίζετε;
Ότι στην αρχή πίστεψα πως η καλή πρόθεση αρκεί. Δεν αρκεί. Χρειάζεται επιμονή, σύγκρουση με κακές πρακτικές και αντοχή στη φθορά. Αυτό με έκανε πιο καθαρό στις προτεραιότητες και στη λογοδοσία.
Υπάρχει κάτι που σας κρατάει ξύπνιο τα βράδια; Ποια φράση σας κράτησε στη θέση σας;
Η σκέψη ότι μπορεί να χαθεί χρόνος και ευκαιρίες. Ιδίως σε μια περίοδο που υπάρχουν χρηματοδοτικά εργαλεία που δεν θα είναι για πάντα διαθέσιμα.
Η φράση που με κρατά στη θέση μου είναι απλή: «αν όχι τώρα, πότε;».
Αν η Ηλεία του 2030 αποτύχει, ποια ευθύνη αναλαμβάνετε;
Η ανάπτυξη δεν είναι ατομικό εγχείρημα· είναι συλλογική προσπάθεια. Σήμερα εργαζόμαστε συντονισμένα, σε συνεργασία με όλους τους Δήμους και τους φορείς, σε όλα τα επίπεδα χρηματοδότησης – ΠΔΕ, ΕΣΠΑ, Ταμείο Ανάκαμψης.
Αν κάτι δεν πάει όπως πρέπει, η ευθύνη θα είναι συλλογική. Το δικό μου καθήκον είναι να κρατώ τον συντονισμό, να πιέζω για υλοποίηση και να μη γίνει ο χρόνος άλλοθι. Η Ηλεία μπορεί να πετύχει, αρκεί να κρατήσουμε ρυθμό, συνεργασία και προσήλωση στο αποτέλεσμα, κάθε μέρα, χωρίς εκπτώσεις ποιότητας.
The Noema n&m: Σας ευχαριστούμε!
Νίκος Κοροβέσης – Αντιπεριφερειάρχης Π.Ε.Ηλείας
