Η διεθνής σκηνή βρέθηκε και πάλι στο επίκεντρο με τη συνάντηση των ηγετών Κίνας, Ρωσίας, Βόρειας Κορέας και Ινδίας στο Πεκίνο, μια συνάντηση που χαρακτηρίστηκε ιστορικών διαστάσεων και ερμηνεύτηκε από πολλά διεθνή μέσα ως «επίδειξη δύναμης» και ευθεία πρόκληση προς τη Δύση και τις ΗΠΑ.
Μια εικόνα, χίλιες λέξεις
Η εικόνα των Σι Τζινπίνγκ, Βλαντίμιρ Πούτιν, Κιμ Γιονγκ Ουν και Ναρέντρα Μόντι δίπλα-δίπλα αποτυπώνει την τάση διαμόρφωσης ενός νέου πολυπολικού κόσμου. Η συμμαχία αυτή, που πολλοί αποκαλούν ήδη «άξονα της ανατροπής», συμβολίζει την αυξανόμενη αυτοπεποίθηση μη δυτικών δυνάμεων και την πρόθεσή τους να θέσουν υπό αμφισβήτηση την πρωτοκαθεδρία των ΗΠΑ στη διεθνή πολιτική και την οικονομία.
Κομβικό σημείο αποτέλεσε η δήλωση του επικεφαλής της ρωσικής Rosatom, Αλεξέι Λίκατσεφ, ο οποίος τόνισε ότι η Ρωσία θα βοηθήσει την Κίνα να ξεπεράσει τις ΗΠΑ στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας. Οι Ηνωμένες Πολιτείες παραμένουν σήμερα η χώρα με το μεγαλύτερο δίκτυο πυρηνικών αντιδραστήρων, σχεδόν 97 γιγαβάτ εγκατεστημένης ισχύος.
Ωστόσο, η Κίνα ακολουθεί μια εντυπωσιακή κούρσα κατασκευής νέων αντιδραστήρων και ήδη το 2024 διέθετε πάνω από 53 γιγαβάτ. Ο στόχος που έχει θέσει είναι να ξεπεράσει τα 100 γιγαβάτ, ξεπερνώντας τις ΗΠΑ και καθιστώντας την υπερδύναμη στον τομέα αυτό.
Η δήλωση του Λίκατσεφ ότι «βοηθάμε ήδη και θα συνεχίσουμε να βοηθάμε» φανερώνει το βάθος της ρωσοκινεζικής συνεργασίας. Η Μόσχα έχει ήδη κατασκευάσει τέσσερις πυρηνικούς αντιδραστήρες στην Κίνα και βρίσκεται στη διαδικασία ανέγερσης άλλων τεσσάρων, παρέχοντας παράλληλα πυρηνικό καύσιμο και τεχνογνωσία. Πρόκειται για συνεργασία που ξεπερνά την οικονομία και αποκτά γεωπολιτική σημασία, καθώς συνδέεται με την ασφάλεια, την τεχνολογία και την ενεργειακή αυτάρκεια.
Ο ρόλος της Βόρειας Κορέας
Παράλληλα, η παρουσία του Κιμ Γιονγκ Ουν στο Πεκίνο δεν πέρασε απαρατήρητη. Ο Βορειοκορεάτης ηγέτης αγκάλιασε δημοσίως τον Πούτιν, επιβεβαιώνοντας την πλήρη στήριξή του στη Μόσχα στον πόλεμο κατά της Ουκρανίας.
Η Πιονγκγιάνγκ έχει ήδη στείλει μαχητές και υλικό υποστήριξης στη Ρωσία, γεγονός που αναβαθμίζει τη στρατηγική σχέση των δύο χωρών. Ο Πούτιν, μάλιστα, τον προσκάλεσε να επισκεφθεί τη Ρωσία, κάτι που δείχνει πως οι δύο χώρες βαθαίνουν τους δεσμούς τους.
…και η Ινδία
Η Ινδία, με τον πρωθυπουργό Ναρέντρα Μόντι, εμφανίζεται ως ο πιο αμφίθυμος κρίκος αυτής της τετράδας. Αν και αποτελεί μέλος των BRICS και διεκδικεί ρόλο ισχυρής αναδυόμενης δύναμης, διατηρεί ταυτόχρονα στρατηγικές σχέσεις με τις ΗΠΑ και την Ευρώπη. Η παρουσία του Μόντι στο Πεκίνο περισσότερο επιβεβαιώνει την πρόθεση της Ινδίας να κρατήσει ανοιχτά όλα τα κανάλια και να μην αποκλειστεί από καμία γεωπολιτική εξίσωση.
Η ανησυχία των ΗΠΑ
Οι Ηνωμένες Πολιτείες παρακολουθούν με ανησυχία αυτές τις εξελίξεις. Ο Ντόναλντ Τραμπ, σε ανάρτησή του στο Truth Social, κατηγόρησε τον Σι ότι «συνωμοτεί με τον Πούτιν και τον Κιμ εναντίον της Αμερικής». Αν και η δήλωση μπορεί να έχει χαρακτήρα εσωτερικής πολιτικής ρητορικής, αντικατοπτρίζει την ευρύτερη αίσθηση στη Δύση πως οι παλιές ισορροπίες αλλάζουν.
Η δημιουργία ενός άξονα Μόσχας –Πεκίνου– Πιονγκγιάνγκ, με την Ινδία να κρατά ισορροπίες, αποτελεί σαφές μήνυμα ότι η Δύση δεν έχει πλέον το μονοπώλιο στη διεθνή σκηνή. Η real politik επιστρέφει δυναμικά, με τις χώρες να αναζητούν ισχύ, ασφάλεια και συμμαχίες που θα τους επιτρέψουν να αντέξουν στην πίεση του παγκόσμιου ανταγωνισμού.
Η πυρηνική ενέργεια, πέρα από εργαλείο ανάπτυξης, μετατρέπεται σε σύμβολο ισχύος. Η Κίνα και η Ρωσία, με την τεχνολογική τους συνεργασία, διαμηνύουν ότι δεν προτίθενται να αφήσουν τις ΗΠΑ να διατηρήσουν για πολύ τον τίτλο της υπερδύναμης. Η ιστορία δείχνει ότι τέτοιες ανακατατάξεις σπάνια συμβαίνουν χωρίς εντάσεις. Η επόμενη δεκαετία ίσως αποτελέσει το πεδίο όπου θα δοκιμαστούν τα όρια αυτής της νέας παγκόσμιας ισορροπίας.
