Η ολοκλήρωση του νέου αυτοκινητόδρομου Πατρών–Πύργου, ενός έργου που για χρόνια ταλαιπώρησε τους κατοίκους και τις επιχειρήσεις της Ηλείας, δημιουργεί την εντύπωση ότι ένα χρόνιο εμπόδιο επιτέλους αφαιρέθηκε. Ωστόσο, το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν ο δρόμος παραδόθηκε στην κυκλοφορία· είναι τι σημαίνει αυτό στην πράξη για τον νομό, την οικονομία του και τη θέση του στον χάρτη της Δυτικής Ελλάδας.
Πρώτον, ο νέος άξονας μειώνει τον χρόνο διαδρομής από και προς την Πάτρα, δηλαδή προς το μεγαλύτερο αστικό, ακαδημαϊκό και υγειονομικό κέντρο της περιοχής. Το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο του Ρίου, τα τμήματα του Πανεπιστημίου Πατρών, οι υπηρεσίες και τα διοικητικά κέντρα γίνονται πιο εύκολα προσβάσιμα, μειώνοντας το “κόστος αποστάσεων” που συχνά επιβαρύνει τους κατοίκους της Ηλείας.
Δεύτερον, για τις τοπικές επιχειρήσεις – από την αγροδιατροφή μέχρι το εμπόριο – ο δρόμος αποτελεί εργαλείο που μπορεί να αυξήσει την ταχύτητα και την ακρίβεια των μεταφορών. Ειδικά οι εξαγωγικές δραστηριότητες της Ηλείας προς το λιμάνι της Πάτρας αποκτούν έναν σταθερότερο και πιο ασφαλή δίαυλο.
Ωστόσο, υπάρχει ένα μεγάλο “αλλά” που κανείς δεν μπορεί να αγνοήσει: ο νομός παραμένει χωρίς σιδηροδρομική γραμμή που να συνδέει οργανικά την Ηλεία με την Πάτρα και την υπόλοιπη Πελοπόννησο. Η απουσία του τρένου δεν είναι απλώς έλλειψη ενός μέσου· είναι η έλλειψη ενός πυλώνα οικονομικής συνοχής και βιώσιμης ανάπτυξης.
Ο αυτοκινητόδρομος είναι βελτίωση — αλλά δεν αντικαθιστά τη σημασία ενός σύγχρονου, τακτικού, αξιόπιστου σιδηροδρομικού δικτύου. Μεταφορές προϊόντων, μετακινήσεις εργαζομένων, φοιτητών και ασθενών, περιβαλλοντική βιωσιμότητα, συνδεσιμότητα περιοχών: όλα αυτά είναι στοιχεία που ο δρόμος μόνο εν μέρει καλύπτει.
Η μεγάλη πρόκληση για την Ηλεία, λοιπόν, δεν είναι μόνο να αξιοποιήσει τον νέο δρόμο. Είναι να απαιτήσει παράλληλα την ολοκλήρωση του χαμένου κρίκου: του τρένου. Ειδικά σε μια εποχή που η Ευρώπη επαναφέρει τη σιδηροδρομική στρατηγική στο επίκεντρο της πράσινης μετάβασης, η Ηλεία δεν μπορεί να μένει στο περιθώριο ενός σχεδιασμού που την αφορά άμεσα.
Στην πράξη, ο νέος δρόμος είναι εργαλείο, όχι λύση. Μπορεί να αλλάξει την καθημερινότητα, αλλά δεν αρκεί για την οικονομική “αναγέννηση” της περιοχής. Το διακύβευμα για την Ηλεία είναι αν θα μετατρέψει αυτό το έργο σε μοχλό ανάπτυξης ή αν θα παραμείνει μια βελτίωση υποδομής που απλώς μειώνει τα λεπτά στο ταξίδι προς την Πάτρα.
