Η Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου 2026 (13–15 Φεβρουαρίου) διεξάγεται σε μία από τις πιο τεταμένες γεωπολιτικές στιγμές των τελευταίων δεκαετιών. Το ετήσιο ραντεβού, που άλλοτε λειτουργούσε ως «βαρόμετρο» των ισορροπιών ανάμεσα στη Δύση και στους υπόλοιπους πόλους ισχύος, φέτος μετατρέπεται σε πραγματικό crash test της διεθνούς τάξης. Όχι μόνο εξαιτίας των πολεμικών μετώπων, αλλά και λόγω της ραγδαίας ιδεολογικής μετατόπισης, όπου τα σύνορα πολιτικής, οικονομίας και τεχνολογίας γίνονται όλο και πιο δυσδιάκριτα.
Το Μόναχο παραμένει ο χώρος όπου συχνά λέγονται οι αλήθειες που στις πρωτεύουσες αποφεύγονται. Και αυτό φάνηκε ήδη από τις πρώτες τοποθετήσεις: οι ΗΠΑ επιβεβαιώνουν την πλήρη προσήλωσή τους στο ΝΑΤΟ, απορρίπτοντας τη ρητορική περί «υποχώρησης» της Δύσης, ενώ ευρωπαίοι αξιωματούχοι πιέζουν για αυξημένες αμυντικές δαπάνες και κοινή γραμμή απέναντι στη ρωσική διπλωματία ισχύος.
Την ίδια στιγμή, η Ουκρανία παραμένει ο πυρήνας της συζήτησης — όχι μόνο ως πόλεμος φθοράς, αλλά ως τεστ αντοχής για κοινωνίες που συνεχίζουν ή πλέον κουράζονται να στηρίζουν μια παρατεταμένη σύγκρουση. Η συζήτηση παύει να είναι καθαρά στρατιωτική και επεκτείνεται στην κοινωνική κόπωση, την οικονομική πίεση και τα διλήμματα που θα καθορίσουν την επόμενη διετία.
Το Δημόσιο Αφήγημα: Ασφάλεια, ενημέρωση και ηθικά όρια
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα κομμάτια της φετινής MSC είναι το πώς παρουσιάζεται η ασφάλεια. Πού τελειώνει η ενημέρωση και πού αρχίζει η προπαγάνδα; Πόσο επηρεάζονται τα ΜΜΕ από τις κρατικές στρατηγικές; Και σε ποιο σημείο γίνονται φορείς — ή θύματα — ενός συστήματος που επιδιώκει να ελέγχει την πληροφορία;
Το Μόναχο αγγίζει φέτος και το ηθικό επίπεδο:
τη διαχείριση της αλήθειας σε περιβάλλον έντασης, ειδικά μετά τα αλλεπάλληλα σκάνδαλα υποκλοπών, τις επιχειρήσεις παραπληροφόρησης και τη μαζική χειραγώγηση που έχουν κλονίσει την εμπιστοσύνη στους θεσμούς. Παράλληλα, οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων πιέζουν για απελευθέρωση πολιτικών κρατουμένων και για περισσότερη διαφάνεια στις συμφωνίες ασφαλείας.
Το μήνυμα είναι καθαρό: η ασφάλεια δεν είναι μόνο όπλα και συμμαχίες — είναι και δικαιοσύνη, λογοδοσία, θεσμικό ήθος.
Η φετινή Έκθεση MSC: «Ποιος γράφει τους κανόνες;»
Η Έκθεση θέτει το καίριο ερώτημα: *«Ποιος καθορίζει το πλαίσιο;»*
Περιγράφει ένα νέο μοντέλο διεθνούς ανταγωνισμού, όπου η έννοια της ασφάλειας εκτείνεται:
* στην οικονομική εξάρτηση
* στον τεχνολογικό έλεγχο
* στα ενεργειακά δίκτυα
* στην πρόσβαση και προστασία δεδομένων
Οικονομία: Το τέλος της “οικουμενικότητας” των αγορών
Το σύστημα της αφελούς παγκοσμιοποίησης — αλυσίδες εφοδιασμού χωρίς σύνορα, φθηνό κεφάλαιο και «ουδέτερες» αγορές — φτάνει στο όριό του.
Οι μεγάλες οικονομίες (ΗΠΑ, Ε.Ε., Κίνα, Ινδία, αλλά και περιφερειακές δυνάμεις) επανακαθορίζουν κανόνες με όρους:
* αυτάρκειας
* ανθεκτικότητας
* ελέγχου κρίσιμων υποδομών
Στο Μόναχο, τα panels δεν κοιτούν δείκτες ανάπτυξης αλλά:
ασφάλεια παραγωγικών αλυσίδων, κρατική βιομηχανική πολιτική, πληροφοριακή κυριαρχία.
Ο όρος–κλειδί είναι το de-risking: όχι αποκοπή, αλλά επιλεκτική αποδέσμευση από ευάλωτες εξαρτήσεις και μετάβαση σε ασφαλείς κύκλους συνεργασίας.
Ασφάλεια: Η Ευρώπη σε αναζήτηση ρόλου
Η Ε.Ε. φτάνει στο Μόναχο βαριά: οι πόλεμοι σε Ουκρανία και Μέση Ανατολή έχουν αποκαλύψει όρια και αδυναμίες.
Το δίπολο ΝΑΤΟ–ΕΕ δεν λειτουργεί πάντα με συγχρονισμό, ενώ η αβεβαιότητα στις ΗΠΑ λόγω εκλογών επιβαρύνει την κατάσταση.
Τα βασικά ζητήματα:
* Η επόμενη μέρα της Ουκρανίας
* Η αστάθεια στη Μέση Ανατολή
* Η ανάγκη ευρωπαϊκής συναστρίας στα εξοπλιστικά, με χώρες όπως Γαλλία, Γερμανία και Ιταλία να αναζητούν κοινή πορεία ώστε το βάρος να μην πέσει μόνο στους φορολογούμενους χωρίς λογοδοσία της ολιγοκρατίας εξοπλιστικών επιλογών
Πίσω από όλα αυτά βρίσκεται το μεγάλος άγχος:
Η Ευρώπη δεν μπορεί να παραμείνει παθητικός καταναλωτής ασφάλειας.
Χρειάζεται στρατηγική πλοήγηση — όχι απλή πυροσβεστική.
Άμυνα: Τεχνολογία, Διάστημα & Υβριδική Ισχύς
Η επιτάχυνση της αμυντικής τεχνολογίας αναδεικνύει τρεις βασικούς πυλώνες:
Τεχνητή Νοημοσύνη στη μάχη
Αυτόνομα συστήματα στόχευσης, real-time δορυφορικά δεδομένα, predictive analytics.
Μεγάλο ερώτημα: *ποιος ελέγχει τον αλγόριθμο και με ποια όρια;*
Άμυνα Διαστήματος
Το διάστημα θεωρείται πλέον υποδομή εθνικής κυριαρχίας.
Δορυφόροι, επικοινωνίες, κυβερνοεπιθέσεις σε τροχιακά δίκτυα — όλα εντάσσονται στο νέο δόγμα.
Υβριδική Ισχύς
Ο σύγχρονος ανταγωνισμός δεν έχει καθαρά μέτωπα. Αποτελείται από:
* κυβερνοεπιθέσεις
* παραπληροφόρηση
* χειραγώγηση αγορών
* ενεργειακές πιέσεις
* στρατιωτικές κινήσεις χαμηλής έντασης
Ο κόσμος πλέον καλείται να λειτουργήσει σε ζώνες επιρροής, όχι σε αδιέξοδες και πιο δαπανηρές «γραμμές» σύγκρουσης. Αλλά ο πλανήτης δεν μοιράζεται ενιαίο αφήγημα διεθνούς τάξης:
* Οι ΗΠΑ σκλήρυναν απέναντι στην Κίνα
* Η Ε.Ε. διχάζεται σε ατλαντιστές και υποστηρικτές στρατηγικής αυτονομίας
* Η Κίνα επενδύει στη «σιωπηλή επιρροή»
* Μεσαίες δυνάμεις (Τουρκία, Ινδία, Σ. Αραβία) αξιοποιούν τα κενά για περιφερειακό βέτο
Η MSC 2026 δεν προσφέρει λύσεις — αναδεικνύει το κενό αφήγησης.
Και χωρίς αφήγηση, δεν οικοδομείται στρατηγική.
Τι σημαίνουν όλα αυτά για την Ελλάδα
Η Ελλάδα βρίσκεται πάνω σε όλους τους νέους ενεργειακούς διαδρόμους της περιοχής.
Με επενδύσεις σε Rafale και φρεγάτες, το ερώτημα είναι αν η χώρα θα ενταχθεί σε ενιαίο ευρωπαϊκό πλαίσιο ή θα παραμείνει διμερής πελάτης.
Το 2026 χαρακτηρίζεται από αυξημένη ψηφιακή αστάθεια — κράτος, ΜΜΕ, αυτοδιοίκηση και μικρές επιχειρήσεις λειτουργούν χωρίς ενιαίο δόγμα προστασίας κρίσιμων δεδομένων.
Για μια χώρα που βρίσκεται σε σταυροδρόμι αλλά χωρίς βαριά βιομηχανία, το Μόναχο προσφέρει κάτι περισσότερο από συμπεράσματα:
λειτουργεί ως χάρτης για το πού κινείται ο κόσμος — και τι πρέπει να χτίσουμε ώστε να μη μείνουμε απλοί θεατές.
Sources / MSC 2026
Munich Security Conference – securityconference.org
MSC Report – securityconference.org/publications
NATO Press Office – nato.int
EEAS Security & Defence – eeas.europa.eu
IISS / CSIS / Chatham House – international security briefs
OECD & IMF – global economic outlooks
UN & OSCE – human rights & governance notes
