Η καναδή φωτορεπόρτερ ValerieZink ανακοίνωσε δημόσια την παραίτησή της από το Reuters, κατηγορώντας το πρακτορείο ότι «δικαιολόγησε και διευκόλυνε» τη συστηματική εξόντωση δημοσιογράφων στη Γάζα. Η κίνηση συνοδεύτηκε από μια συμβολική φωτογραφία της κομμένης presscard της και ένα κείμενο-κατηγορώ. Μέχρι την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές, δεν έχει υπάρξει καμία επίσημη απάντηση από το Reuters [1][2].
Σε εκτενές κείμενο που ανήρτησε η ίδια στα κοινωνικά δίκτυα και αναδημοσιεύτηκε αυτούσιο στο NBMediaCo-op, η Zink —stringer του Reuters επί οκτώ χρόνια— υποστηρίζει ότι «έγινε αδύνατο να διατηρήσει σχέση με το πρακτορείο» λόγω του ρόλου του στο να «δικαιολογεί και να διευκολύνει» τη συστηματική δολοφονία δημοσιογράφων στη Γάζα. Χαρακτήρισε τη στάση αυτή «προδοσία των δημοσιογράφων» και δήλωσε ότι δεν μπορεί πλέον να φορά την presspass «παρά μόνο με βαθιά ντροπή και θλίψη» [1].
Η ίδια επικρίνει ειδικά τον τρόπο που το Reuters μετέδωσε —κατά την άποψή της χωρίς επαρκή έλεγχο— τον ισχυρισμό του ισραηλινού στρατού πως ο δημοσιογράφος της AlJazeeraAnasAl-Sharif ήταν «χειριστής της Χαμάς», μετά τη στοχευμένη ισραηλινή επίθεση που τον σκότωσε στις 10 Αυγούστου [1].
Το υπόβαθρο: ο Al-Sharif και το Νάσερ
Στις 10 Αυγούστου το Reuters μετέδωσε δήλωση του ισραηλινού στρατού ότι «σκότωσε τον Al-Sharif, επικεφαλής πυρήνα της Χαμάς», με το κανάλι AlJazeera να καταγγέλλει δολοφονία δημοσιογράφου και διεθνείς οργανισμούς να ζητούν έρευνα. Η Ειδική Εισηγήτρια του ΟΗΕ IreneKhan είχε ήδη χαρακτηρίσει «αβάσιμους» τέτοιους ισχυρισμούς, προειδοποιώντας για άμεσο κίνδυνο της ζωής του [3][4].
Δεκαπέντε ημέρες αργότερα, σε αεροπορικό πλήγμα στο Νοσοκομείο Νάσερ στη Χαν Γιούνις, σκοτώθηκαν τουλάχιστον πέντε δημοσιογράφοι, ανάμεσά τους και ο Hussam (Hossam) al-Masri, εικονολήπτης που εργαζόταν για το Reuters, ενώ τραυματίστηκε και φωτογράφος του πρακτορείου [5][6]. Η επίθεση καταδικάστηκε από διεθνείς οργανώσεις Τύπου και προκάλεσε αιτήματα για ανεξάρτητη έρευνα. Η Zink τη χαρακτήρισε «double-tap» — δεύτερο χτύπημα όταν σπεύδουν διασώστες και ρεπόρτερ [7].
Η Zink αναφέρει πως 245–246 δημοσιογράφοι έχουν σκοτωθεί από τον Οκτώβριο του 2023. Τα πιο πρόσφατα επαληθευμένα στοιχεία της CommitteetoProtectJournalists (CPJ) καταγράφουν τουλάχιστον 197 νεκρούς δημοσιογράφους και εργαζόμενους στα ΜΜΕ (189 Παλαιστίνιοι) [8], ενώ η ίδια οργάνωση είχε δημοσίως ζητήσει προστασία για τον Al-Sharif πριν τη δολοφονία του [14]. Η διαφορά ανάμεσα στις εκτιμήσεις της Zink και τις επιβεβαιωμένες καταγραφές της CPJ οφείλεται στις καθυστερήσεις επιβεβαίωσης σε εμπόλεμες ζώνες. Η τάση ωστόσο παραμένει άνευ προηγουμένου [9].
Παρά το εύρος της απήχησης —η παραίτηση της Zink καλύφθηκε από Haaretz, NDTV, Anadolu— δεν εντοπίστηκε επίσημη δήλωση ή σχόλιο από το Reuters που να απαντά συγκεκριμένα στις κατηγορίες της. Ούτε επίσης καταγράφηκε τοποθέτηση από μεγάλους καναδικούς οργανισμούς ΜΜΕ ή από εθνικές ενώσεις δημοσιογράφων [10][11].
Η Zink θεωρεί ότι μεγάλα δυτικά μέσα, μεταξύ των οποίων και το Reuters, αναπαράγουν χωρίς τον δέοντα έλεγχο ισχυρισμούς του ισραηλινού στρατού για παλαιστίνιους δημοσιογράφους — πρακτική που, σύμφωνα με οργανώσεις Τύπου και αξιωματούχους του ΟΗΕ, μπορεί να νομιμοποιεί εκ των υστέρων επιθέσεις. Η υπόθεση Al-Sharif είναι χαρακτηριστική: λίγες εβδομάδες πριν σκοτωθεί, η UNSpecialRapporteur προειδοποιούσε για «σοβαρές απειλές» σε βάρος του [4].
Παράλληλα, το CPJ τεκμηριώνει ότι το Ισραήλ έχει σκοτώσει δημοσιογράφους με στοχευμένα πλήγματα, ενώ διεθνή μέσα κάνουν λόγο για πρωτόγνωρη κλίμακα απωλειών στον Τύπο [12][9].
Γιατί έχει σημασία
Η παραίτηση μιας συνεργάτιδας από έναν παγκόσμιο ειδησεογραφικό κολοσσό δεν είναι απλώς ατομική πράξη συνείδησης. Αγγίζει τον πυρήνα του δημοσιογραφικού ελέγχου (vetting) σε περιόδους πολέμου: πόσο γρήγορα και με ποια τεκμηρίωση αναπαράγονται κυβερνητικοί ισχυρισμοί; Πώς διασφαλίζεται ότι οι διορθώσεις έχουν την ίδια δημοσιότητα με το αρχικό σφάλμα; Και, κυρίως, ποιος προστατεύει όσους καταγράφουν τα γεγονότα [13]
Η Zink δηλώνει ότι θα αφιερώσει τη δουλειά της στην τιμή των συναδέλφων της στη Γάζα — «των πιο γενναίων και καλύτερων», όπως γράφει. Η κοινότητα των δημοσιογράφων πιέζει για ανεξάρτητες έρευνες και σαφή πρωτόκολλα προστασίας. Μέχρι να υπάρξουν απαντήσεις, η σιωπή βαραίνει [1][5].
